การวิจัยในชั้นเรียนนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคู่มือรายวิชาปฏิบัติการบริหารการพยาบาลที่มีแนวทางการสอนนักศึกษาให้ฝึกปฏิบัติการบริหารการพยาบาลในฐานะหัวหน้าทีม/หัวหน้าเวรอย่างมีประสิทธิผล แหล่งข้อมูลในการศึกษามี 3 แหล่ง คือ (1) ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย อาจารย์ภาควิชาศาสตร์ประยุกต์ทางการพยาบาล จำนวน 10 คน อาจารย์จากภาควิชาการพยาบาลสตรีและเด็ก จำนวน 7 คน และนักศึกษาในรายวิชาปฏิบัติการบริหารการพยาบาลจำนวน 250 คน (2) เอกสารผลการเรียนของนักศึกษา (3) สถานการณ์การใช้คู่มือการสอน การศึกษาครั้งนี้ ใช้เวลา 10 เดือน ระหว่าง ตุลาคม 2548 - กรกฎาคม 2549

    ผลการวิจัย พบว่า ขั้นตอนการพัฒนาคู่มือการสอนที่ก่อให้เกิดประสิทธิผล ประกอบด้วย 3 ชั้น คือ 1. การสร้างคู่มือ ควรกำหนดองค์ประกอบของเนื้อหาหลักที่บรรจุในคู่มือ และวางแผนประเมินการใช้คู่มือ 2. การนำคู่มือไปใช้ ต้องประสานงานเพื่อชี้แจงวิธีการใช้คู่มือ และแนวทางการให้ข้อเสนอแนะในการพัฒนาคู่มือให้ชัดเจนกับอาจารย์ผู้สอน 3. การประเมินประสิทธิผลการใช้คู่มือ ควรมีการประเมินองค์ประกอบของคู่มือ โดยอาจารย์ผู้สอน ประเมินผลการฝึกาปฏิบัติการบริหารการพยาบาลโดยนักศึกษา ปัญหาและอุปสรรคของการนำคู่มือไปใช้สอนโดยอาจารย์ผู้สอน ผลการประเมินผลการใช้คู่มือในการวิจัยครั้งนี้ พบว่าอาจารย์ผู้สอนส่วนใหญ่มีความคิดเห็นองค์ประกอบในคู่มือมีความต่อเนื่องกลมกลืน และความสอดคล้องของแผนการสอนกับประมาวลรายวิชาอยู่ในระดับดี-ดีมาก ซึ่งประโยชน์ของการมีคู่มือการสอน คือ ช่วยในการเตรียมการก่อนสอนบนคลินิก การแก้ปัญหาในขณะสอน และการประเมินผล รวมทั้งใช้เป็นข้อมูลประกอบการประสานงานกับแหล่งฝึกได้ ส่วนการประเมินผลการฝึกปฏิบัติงานในรายวิชานี้ของนักศึกษาพบว่า นักศึกษาส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่าการฝึกปฏิบัติงานให้นักศึกษาในฐานหัวหน้าทีมการพยาบาล/หัวหน้าเวร การจัดโครงการพัฒนาหอผู้ป่วย ได้พัฒนาทักษะการบริหารการพยาบาลของตนเองอยู่ในระดับปานกลางถึงมากในทุกกิจกรรม

    ข้อเสนอแนะต่อการพัฒนาคู่มือการสอนรายวิชา ในชั้นการสร้างคู่มือ ควรใช้มโนทัศน์ของรายวิชา เป็นหลักในการกำหนดเนื้อหา กิจกรรมการเรียนการสอน และการประเมินรายวิชา ส่วนการนำคู่มือไปใช้ และการประเมินผลการใช้คู่มือควรมีการวางแผนการนำไปใช้และการประเมินผลอย่างเป็นระบบ รวมทั้งใช้สื่อสารแบบสองทางระหว่างผู้พัฒนาคู่มือและอาจารย์ผู้สอนตลอดกระบวนการพัฒนา