นมมารดาอุดมไปด้วยสารอาหารที่เหมาะสมกับความต้องการของทารก มีประโยชน์ต่อสุขภาพและมีภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อต่างๆ การส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรกสามารถเพิ่มอัตราความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างต่อเนื่อง และการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรกนั้นจำเป็นต้องมีทางแนวปฏิบัติที่ชัดเจนและเหมาะสม การวิจัยเชิงพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ พัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิกสำหรับการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โดยใช้แนวคิดการพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิกของสภาวิจัยทางการแพทย์และสุขภาพแห่งชาติประเทศออสเตรเลีย (National Health and Medical Research Council [NMRC], 1999) แบ่งระดับความน่าเชื่อถือและคุณภาพของหลักฐานอ้างอิงและข้อเสนอแนะในการนำไปปฏิบัติ ตามเกณฑ์ของสถาบันโจแอนนาบริกส์ (Joanna Briggs Institute [JBI], 2009) ประเมินคุณภาพของแนวปฏิบัติโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่านและศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิกในกลุ่มพยาบาลวิชาชีพจำนวน 33 ราย
ผลการวิจัย พบว่า
แนวปฏิบัติทางคลินิกสำหรับการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ จากหลักฐานเชิงประจักษ์ 12 ฉบับ แบ่งหมวดหมู่เป็น 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การให้ความรู้และฝึกทักษะการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรกให้แก่บุคลากร 2) การให้ข้อมูลมารดาเกี่ยวกับการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก 3) การลดอุปสรรคหรือสิ่งขัดขวางการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาในห้องรอคลอดและห้องคลอด 4) การปฏิบัติตามขั้นตอนของการสัมผัสแบบเนื้อแนบเนื้อระหว่างมารดากับทารกและการจัดท่าทารก และ 5) การดูแลทารกแรกเกิด พิจารณาผลลัพธ์ของแนวปฏิบัติจากระยะเวลาที่มารดากับทารกมีการสัมผัสแบบเนื้อแนบเนื้อภายหลังคลอด ทารกมีความสำเร็จในการอมหัวนมหรือดูดนมมารดา ความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาครั้งแรก และมีปริมาณนํ้านมที่เหมาะสมก่อนจำหน่ายจากโรงพยาบาล สำหรับความเป็นไปได้ในการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิก พบว่ากลุ่มผู้ทดลองใช้แนวปฏิบัติทางคลนิกทุกรายเห็นดว้ ยว่าแนวปฏิบัติทางคลินิกดังกล่าวมีความชัดเจน เข้า ใจง่าย และสามารถนำ ไปใช้ได้จริง
ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงว่าแนวปฏิบัติทางคลินิกสำหรับการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก ควรนำไปใช้ในทางคลินิก และการวิจัยในครั้งต่อไปควรศึกษาผลลัพธ์ของการนำแนวปฏิบัติไปใช้
คำสำคัญ: การพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิก การส่งเสริมการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา การเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก