การศึกษาพฤติกรรมการใช้ยาฉีดที่ไม่เหมาะสมของผู้ให้และผู้รับบริการของโรงพยาบาลราษีไศล: ปัญหาและแนวทางแก้ไข การศึกษาในครั้งนี้ เป็นการศึกษาในรูปแบบ Action research phase 1 : situational analysis วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้ยาฉีดที่ไม่เหมาะสม ของผู้ให้และผู้รับบริการ ในยาที่ใช้บ่อย 12 ชนิด ที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลราษีไศล กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา ประกอบด้วย แพทย์ 6 คน พยาบาลวิชาชีพที่แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉิน 5 คน และผู้ป่วยที่มารับบริการที่ได้รับการรักษาโดยใช้ยาฉีด 1 ใน 12 ชนิด จำนวน 403 ราย และกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยาฉีด 517 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่ 1 เมษายน 2542 - 30 พฤศจิกายน 2542 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย เกณฑ์มาตรฐานการใช้ยาฉีด 12 ชนิด แบบสัมภาษณ์ผู้ป่วยเกี่ยวกับการใช้ยาฉีด เวชระเบียนบันทึกข้อมูลการรักษาพยาบาล และแบบประเมินความเหมาะสมในการให้การรักษาพยาบาลของแพทย์และพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องโดยใช้ Odd ratio ผลการศึกษา พบว่าผู้ให้บริการ(แพทย์และพยาบาล)ใช้ยาฉีดไม่เหมาะสม คิดเป็นร้อยละ 48.9 Gentamycin และ Vit B. complex มีการใช้ไม่เหมาะสมในสัดส่วนของการใช้ยาแต่ละชนิดมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 92.3 ลักษณะของการใช้ไม่เหมาะสมส่วนใหญ่จะเป็นการใช้เกินความจำเป็น (over use ) ผู้รับบริการส่วนมากมีทัศนคติที่ดีต่อการใช้ยาฉีด ได้แก่ ยาฉีดออกฤทธิ์เร็ว ช่วยให้หายเร็ว บำรุงร่างกายให้แข็งแรง ป้องกันการติดเชื้อที่แผล แก้อาการช้ำใน เป็นการได้รับยาโดยตรง สะดวก สะอาด จากผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าปัจจุบันยังมีการใช้ยาฉีดในลักษณะเกินความจำเป็น ดังนั้นจึงควรมีการประเมินคุณภาพและมาตรฐานการให้การรักษาพยาบาล เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการส่งเสริมและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เป็นไปในทางที่ถูกต้องเหมาะสมต่อไป และในทำนองเดียวกันก็ควรมีการกำหนดแนวทางในการปรับเปลี่ยนความเชื่อ ค่านิยมของผู้รับบริการไปพร้อม ๆกันด้วย

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

INAPPROPRIATE USE OF DRUG INJECTION AMONG PROVIDERS AND PATIENTS IN RASISALAI HOSPITAL This study is an action research phase I : situational analysis. The objective is to study about the inappropriate behavior to injection between a provider and patients at out patient department of Rasrisalai District Hospital. The study units are composed of 6 doctors, 5 ER nurses , and 403 patients who got the 1 out of 12 common injection drugs and 517 oatrenh who did not get injected dngs. Data collection had been corrected since 1 st April 1998 until 30th November 1998. The instruments are the standard criteria for 12 injectable drugs , questionnaire, medical record and the treatment assessment format. Data analysis tool are percentage , mean and Odd Ratio. The study shows that 48.9 % of the providers (doctors and nurses) have the inappropriate injectable behaviors. Gentamycin and Vitamin B complex are the most common drug to be use (92.3%). Over use is the most common pattern. Patients have the good attitude for injection ; for instance rapid action and recovery, comfort and clean. The study indicate that there is the overuse of injection drug in Rasisalai Hospital . So we should have the standard process to treatment assessment , in order to get the basic data to change for good behavior. In the same time , we should create same guidelines to change the patient, s belief and value.