วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนากระบวนการพัฒนาครูผู้ดูแลเด็กตามแนวคิดชุมชนแห่งการปฏิบัติเพื่อเสริมสร้างความสามารถในดูแลเด็กปฐมวัย 2) เพื่อศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงความสามารถในการดูแลเด็กปฐมวัยของครูผู้ดูแลเด็กที่เข้าร่วมกระบวนการที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ผู้เข้าร่วมการวิจัย ได้แก่ ครูผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 13 คน การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมแบ่งการดำเนินการเป็น 2 ระยะคือ ระยะที่ 1 การเตรียมการก่อนลงภาคสนาม และระยะที่ 2 การดำเนินการในภาคสนามเป็นการนำกระบวนการฯ ที่พัฒนาขึ้นไปใช้กับครูผู้ดูแลเด็กที่ร่วมวิจัยเพื่อเก็บรวมรวมข้อมูลมาพัฒนากระบวนการให้เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทการทำงานของครูผู้ดูแลเด็ก ผลการวิจัยมีดังนี้ กระบวนการพัฒนาครูผู้ดูแลเด็กตามแนวคิดชุมชนแห่งการปฏิบัติเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการดูแลเด็กปฐมวัย เป็นกระบวนการที่ดำเนินการอย่างเป็นระบบและต่อเนื่องของกลุ่มครูผู้ดูแลเด็กที่มีปัญหาหรือความสนใจร่วมกันเกี่ยวกับการดูแลเด็กปฐมวัย โดยการดำเนินการมี 3 ระยะ แต่ละระยะมีขั้นตอนหลัก ดังนี้ ระยะที่ 1 การก่อตั้งชุมชน ประกอบด้วย 1) ศึกษาบริบทการทำงานของสมาชิกในกลุ่ม 2) เสริมสร้างความสัมพันธ์ 3) สำรวจและวิเคราะห์ศักยภาพของกลุ่ม 4) การประสานความร่วมมือกับผู้สนับสนุน ระยะที่ 2 การพัฒนาชุมชน ประกอบ 1) การวางแผนการปฏิบัติการ 2) การปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 3) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน และ 4) การประสานความร่วมมือกับผู้สนับสนุน และระยะที่ 3 การสร้างความยั่งยืน ประกอบด้วย 1) การถอดประสบการณ์การเรียนรู้ 2) การติดตามผลการเรียนรู้ กระบวนการพัฒนาครูผู้ดูแลเด็กตามแนวคิดชุมชนแห่งการปฏิบัติ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงความสามารถของครูผู้ดูแลเด็กร่วมวิจัย กล่าวคือครูผู้ดูแลเด็กทั้ง 13 คน มีความสามารถด้านการสร้างความสัมพันธ์กับเด็กและด้านการจัดสภาพแวดล้อมสูงขึ้น ส่วนความสามารถด้านการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและด้านการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมพัฒนาการมีครูที่มีพัฒนาการขึ้น จำนวน 11 คน และความสามารถด้านการประเมินพัฒนาการมีครูผู้ดูแลเด็กที่มีพัฒนาการขึ้นจำนวน 12 คน