วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

เบริลเลียม-7 (Beryllium-7) เป็นนิวไคลด์กัมมันตรังสีที่เกิดจากปฏิกิริยาของรังสีคอสมิกในบรรยากาศเบื้องบน และเข้ามาสู่บรรยากาศด้านล่างโดยกระบวนการหมุนเวียนของบรรยากาศประมาณร้อยละ 90 ของเบริลเลียม-7 สลายตัวโดยการจับอิเล็กตรอนเกิดเป็นลิเทียม-7 ที่สภาวะพื้นโดยตรง และอีกประมาณร้อยละ 10 ได้ลิเทียม-7 ที่สภาวะโลด แล้วตามด้วยการปลดปล่อยรังสีแกมมาพลังงาน 477.6 กิโลอิเล็กตรอนโวลต์ ด้วยค่าครึ่งชีวิต 53.3 วัน วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือการวัดความแรงรังสีจำเพาะของเบริลเลียม-7 ในตัวอย่างสิ่งแวดล้อมซึ่งรวมทั้งน้ำและในพืชน้ำบางชนิด จากการวิจัยเบื้องต้นโดยการวัดรังสีแกมมาพลังงาน 477.6 กิโลอิเล็กตรอนโวลต์ ด้วยหัววัดรังสีเจอร์มาเนียมบริสุทธิ์สูงพบว่า สามารถตรวจพบเบริลเลียม-7 ในผักตบชวา จึงได้ทำการเก็บตัวอย่างผักตบชวาในช่วงเวลาต่างๆ กันของปี พ.ศ. 2550-2551 จากบริเวณหนึ่งในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน ซึ่งได้พบว่าปริมาณเบริลเลียม-7 มีค่าสูงในช่วงเดือนสิงหาคม ถึงเดือนตุลาคม 2550 และเดือนมิถุนายน 2551 ซึ่งเป็นช่วงฤดูฝน โดยมีค่าความแรงรังสีจำเพาะของเบริลเลียม-7 อยู่ระหว่างประมาณ 3-5 เบคเคอเรลต่อกิโลกรัม ส่วนในช่วงฤดูแล้ง คือ ฤดูหนาวและฤดูร้อนของปี มีค่าความแรงรังสีจำเพาะต่ำกว่าค่าขีดจำกัดที่ต่ำสุในการวัด ค่าความแรงรังสีจำเพาะของเบริลเลียม-7 ที่พบในผักตบชวาขึ้นอยู่กับปริมาณฝนที่ตกตามที่ได้คาดไว้ ส่วนค่าความแรงรังสีจำเพาะของเบริลเลียม-7 ที่พบในแหนและจอกนั้น ส่วนใหญ่มีค่าความแรงรังสีจำเพาะต่ำกว่าค่าขีดจำกัดต่ำสุดในการวัด และค่าความแรงรังสีจำเพาะของเบริลเลียม-7 ที่พบในแหนและจอกจะไม่ขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำฝนที่ตก