วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

จากการศึกษาความสัมพันธ์ของฟองน้ำและดาวเปราะ ในแนวปะการัง บริเวณหมู่เกาะล้าน จังหวัดชลบุรี ระหว่างเดือนเมษายน พ.ศ. 2548-มีนาคม พ.ศ. 2549 พบฟองน้ำในชั้น Demospongiae จำแนกได้ 5 อันดับ, 2 อันดับย่อย, 19 วงศ์, 21 สกุล และ 25 ชนิด ฟองน้ำชนิดเอ่นและพบตลอดปี ได้แก่ ฟองน้ำสีดำเมือกม่วง Iotrochota baculifera (38 %) ฟองน้ำครก Sestospongia testudinaria (19 %) ฟองน้ำยืดหยุ่นหนามดำ Hyrtios erecta (8 %) ฟองน้ำสีน้ำเงิน Ne3opetrosia sp. (6 %) ฟองน้ำก้อนหนามสีขาว Haliclona amboinensis (5 %) ฟองน้ำเคลือบบางสีน้ำตาล Phobas arborescens (4 %) และฟองน้ำเชือก Clathria (Thalyssians) reinwardti (4 %) ดางเปราะที่อาศัยอยู่กับฟองน้ำจัดอยู่ในชั้น Ophiuroidea จำแนกได้ 1 อันดับ, 3 วงศ์, 5 สกุล และ 14 ชนิด ดาวเปราะขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางแผ่นกลางตัวน้อยกว่า 10 มิลลิเมตร 11 ชนิด และดาวเปราะมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางแผ่นกลางตัวมากกว่า 10 มิลลิเมตร 11 ชนิด และดาวเปราะมีขนาดเส้นผ่าศูนยข์กลางแผ่นกลางตัวมากกว่า 10 มิลลิเมตร 3 ชนิด (macrophiothrix aspidota, Macrophiothrix variabilis และ Ophiothrix (Placophiothrix) fumaris) ดาวเปราะชนิดเด่นที่สุด คือ Ophiactis savignyi (73%) อยู่กับฟองน้ำได้ 24 ชนิด และ Ophiothrix exigua (6%) อยู่กับฟองน้ำได้ 14 ชนิด พบว่าจำนวนตัว ขนาดและชนิดของดาวเปราะ ไม่มีความสัมพันธ์ทางสถิติกับปริมาตรของฟองน้ำ ฟองน้ำที่มีจำนวนชนิดของดาวเปราะมากที่สุด คือ ฟองน้ำสัดำเมือกม่วง Iotrochota baculifera (พบดาวเปราะ 9 ชนิด) ฟองน้ำยืดหยุ่นหนามสีดำ Hytios ercta (พบดาวเปราะ 8 ชนิด) ฟองน้ำเชือก Clathria reinwardti (พบดาวเปราะ 7 ชนิด) ฟองน้ำเปลี่ยนสสีสีเหลือง Pseudoceratina sp. (พบดาวเปราะ 6 ชนิด) และ ฟองน้ำสีน้ำเงิน N eopetrosia sp. (พบดาวเปราะ 6 ชนิด) ตามลำดับ พบว่าการเปราะ O.savignyi มีความจำเพาะกับฟองน้ำสีส้ม Mycale grandis ฟองน้ำหนามสีขาว Callyspongia (Euplacella0 joubini และฟองน้ำเคลือบสีฟ้าแข็ง Gelliodes petrosiodes ขณะที่ดาวเปราะ Ophiothrix exigua มีความจำเพาะกับฟองน้ำเชือกหนามสีฟ้า Callyspongai subarmigera และ Ophiactis maculosa มีความจำเพาะกับฟองน้ำฝังตัว Biemna fortis การศึกษาครั้งนี้สรุปว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเข้ามาอาศัยอยู่ร่วมกันระหว่างดาวเปราะกับฟองน้ำ คือ คุณสมบัติทางด้านสัณฐานวิทยา และการแพร่กระจายของฟองน้ำ