วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา ศึกษาข้อมูล ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อหาความชุกและลักษณะทางคลินิกของการเกิดความผิดปกติของ การกระจายของไขมันในร่างกายผู้ป่วยไทยที่ติดเชื้อเอชไอวี ตลอดจนการใช้ยาต้านเชื้อเอชไอวีในผู้ป่วยกลุ่มนี้ ข้อมูลรวบรวมได้จากการสัมภาษณ์ผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอชไอวีจำนวน 278 ราย ที่มารับบริการที่คลินิกยาต้านเชื้อเอชไอวี โรงพยาบาลบำราศนราดูร ในระหว่างวันที่ 15 พฤศจิกายน 2544 ถึง 15 เมษายน 2545 โดยผู้ป่วยที่รายงานว่าเกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายจะได้ รับการตรวจวัดทางห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับเมแทบอลิซึมของน้ำตาลและ ไขมัน วัดสัดส่วนของร่างกาย ส่วนประกอบของร่างกาย และเก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนเกี่ยวกับประวัติการติดเชื้อและการใช้ยา ต้านเชื้อเอชไอวี ความชุกของการเกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายผู้ป่วยไทยที่ ติดเชื้อเอชไอวีคิดเป็นร้อยละ 17 โดยคิดเป็นความชุกในเพศชายร้อยละ 19 และในเพศหญิงร้อยละ 12.5 ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีสภาวะทางคลินิกและการดำเนินไปของโรคค่อนข้างดีเมื่อ พิจารณาจากจำนวนเม็ดเลือดขาวชนิด CD4 และจำนวนเชื้อเอชไอวีในกระแสเลือด โดยผู้ป่วยทุกคนที่เกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายล้วนเคยได้ รับยาต้านเชื้อเอชไอวี พบความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายได้ทั้งในผู้ป่วยที่เคยได้รับ และไม่เคยได้รับยาต้านเชื้อเอชไอวีในกลุ่ม protease inhibitors จากการประเมินตนเองของผู้ป่วยความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายพบ ได้บ่อยที่สุดที่ใบหน้า รองลงมาได้แก่ ก้น ขา แขน และท้อง และเมื่อพิจารณาความรุนแรงในการเกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันทั่ว ทั้งร่างกาย ผู้ป่วยร้อยละ 28 ให้คะแนนอยู่ในระดับน้อย ร้อยละ 54 ให้คะแนนอยู่ในระดับปานกลาง และร้อยละ 15 ให้คะแนนอยู่ในระดับมาก ผู้ป่วย 2 ใน 3 ส่วนมีลักษณะของการเกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายเป็นแบบผสม คือเกิดทั้ง fat wasting และ fat accumulation ร่วมกัน และอีก 1 ใน 3 ส่วน มีลักษณะเป็น fat wasting อย่างเดียว ผู้ป่วยที่เกิดความผิดปกติของการกระจายของไขมันในร่างกายร้อยละ 93 มีความผิดปกติทางเมแทบอลิซึมของน้ำตาลหรือไขมันอย่างน้อย 1 อย่าง มีภาวะไขมันในเลือดสูงร้อยละ 88 มีความผิดปกติของความคงทนต่อกลูโคสร้อยละ 41 มีภาวะดื้อต่อการออกฤทธิ์ของอินซูลินร้อยละ 30 และเป็นเบาหวานร้อยละ 21 ความชุกของการเกิดความผิดปกติของการกระจายไขมันในร่างกายผู้ป่วยไทยที่ติดเชื้อเอชไอวีค่อนข้างต่ำกว่าการศึกษาอื่นๆ แต่มีลักษณะเหมือนกับที่เคยมีรายงานไว้ ผู้ป่วยเหล่านี้มีโอกาสเกิดความผิดปกติทางด้านเมแทบอลิซึมของน้ำตาลและไขมันได้สูงกว่าคนปกติ ซึ่งทำให้เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจอุดตัน