วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

ในการศึกษางานสถาปัตยกรรมไทยเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลามาก เพื่อใช้ในท่องจำและเรียนรู้ให้เกิดความชำนาญ จนสามารถทราบถึงชนิดและรูปแบบของงานสถาปัตยกรรมไทยนั้นๆได้ ดังนั้นในการศึกษาของงานวิจัยนี้จึงทำขึ้นเพื่อหาวิธีหรือเครื่องมือที่ช่วยย่นระยะเวลาดังกล่าว โดยอ้างอิงกรรมวิธีที่อยู่บนพื้นฐานของการเปรียบเทียบองค์ประกอบของงานสถาปัตยกรรมไทยต้นแบบ ซึ่งมีแหล่งข้อมูลเป็นรูปภาพ รูปถ่าย และข้อมูลทางเอกสารของอาจารย์ผู้ชำนาญงานสถาปัตยกรรมไทยที่ถ่ายทอดมาจากตัวงานสถาปัตยกรรมไทย ประเภทเจดีย์ เพื่อวิเคราะห์หาชนิด และลักษณะของเจดีย์นั้นๆ ว่าเป็นเช่นไร โดยในการวิจัยนี้ได้เลือกเจดีย์ทรงย่อมุม ในช่วงยุคสมัยของสุโขทัย และกรุงศรีอยุธยาเป็นพื้นฐานในการศึกษา ซึ่งนับเป็นเจดีย์ที่มีผลต่อพัฒนาการของเจดีย์ทรงดังกล่าวในปัจจุบัน ข้อมูลพื้นฐานที่สรุปจากแหล่งข้อมูลสถาปัตยกรรมไทยพื้นฐานของอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิต่างๆ นี้จะบ่งบอกถึงข้อมูลในเรื่องของลักษณะรูปทรง และรูปแบบตามยุคสมัย รวมถึงองค์ประกอบพื้นฐานบนตัวงานสถาปัตยกรรมไทยนั้น โดยทำการแยกกลุ่มตามลักษณะของรูปทรง และช่วงเวลาที่เจดีย์นั้นถูกทำการสร้างด้วยผลของการพัฒนาการรูปทรงในเวลาที่แตกต่างกัน และแปลงข้อมูลทางสถาปัตยกรรมไทยที่ได้เป็นข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ และนำไปพัฒนาเป็นโปรแกรมทางคอมพิวเตอร์ที่ช่วยให้สถาปนิกที่สนใจสืบค้นหาข้อมูลองค์เจดีย์นั้น ให้ได้คำตอบที่ถูกต้องใกล้เคียงกับการบอกกล่าวของผู้ชำนาญงานทางด้านสถาปัตยกรรมไทยโดยตรง ด้วยวิธีการทางระบบผู้เชี่ยวชาญ หรือ Expert System ซึ่งโครงสร้างของโปรแกรมนี้จะช่วยให้สถาปนิก และบุคคลทั่วไปที่มีความรู้ทางสถาปัตยกรรมไทยประเภทเจดีย์ให้เกิดองค์ความรู้ที่เพิ่มพูนชึ้น