การเลี้ยงโคนมเป็นอาชีพหนึ่งที่สร้างงาน และรายได้ที่ผูกพันกับเกษตรกรไทยไม่น้อยกว่า 22,000 ครัว เรือน และภาครัฐได้ทำการรณรงค์การบริโภคนม ทำให้ปริมาณการบริโภคนมพร้อมดื่มในปัจจุบันเพิ่มมากกว่าการ ผลิต จึงเห็นว่า โคนมเป็นสินค้าที่น่าจะมีลู่ทางและโอกาสทางการตลาด เพื่อสร้างงานและรายได้ให้กับเกษตรกรไทย แต่การเลี้ยงโคนมบ่อยครั้งกลับเกิดปัญหาน้ำนมล้นตลาดเกษตรกรไม่สามารถจำหน่ายได้ในราคาที่รัฐกำหนด อัน เนื่องมาจากผลของข้อผูกพันองค์การการค้าโลกที่ไทยต้องเปิดตลาดนำเข้า และผลของมติคณะรัฐมนตรีที่มีการ อนุญาตนำเข้านมผงขาดมันเนยมากเกินกว่าข้อผูกพันได้ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม แต่กลับเป็น ประโยชน์ให้กับโรงงานแปรรูปนม และผู้บริโภคกลับมีโอกาสได้ซื้อนมด้อยคุณภาพมาบริโภค ข้อสงสัยดังกล่าวคณะนักวิจัย จึงได้สร้างแบบจำลองทางเศรษฐมิติในด้านอุปสงค์การบริโภคนม และอุป ทานน้ำนมดิบของไทย แบบจำลองการส่งผ่านราคาน้ำนม เพื่อคำนวณผลกระทบจากการเปิดตลาดในเชิงเปรียบเทียบ ระหว่างการเปิดตลาดตามมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นปรากฏการณ์ที่เป็นจริง กับการเปิดตลาดตามข้อผูกพันที่ได้จากการ จำลอง ผลการวิจัยตามประจักษ์ พยาน หลักฐานที่ยืนยันพบว่า หากรัฐบาลดำเนินการเปิดตลาดในปี 2538 เพียงแค่ ข้อผูกพันองค์การการค้าโลกจะมีผลทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มสูงขึ้น 400.2 ล้านบาท อันเกิดจากผลทางด้านราคา น้ำนมดิบที่เกษตรกรขายได้จะเพิ่มในอัตราร้อยละ 6.9 หรือเพิ่มจากกิโลกรัมละ 7.96 บาท ไปเป็น 8.57 บาท คิด เป็นรายได้มูลค่า 210 ล้านบาท และยังมีผลทำให้เกิดแรงจูงใจให้เกษตรกรขยายการผลิต เพิ่มการสร้างงานในการ ผลิตน้ำนมอีก 13,998 ตัน คิดเป็นมูลค่า 119.96 ล้านบาท นอกจากนั้นยังลดการสูญเสียเงินตราต่างประเทศจาก การนำเข้านมผงในส่วนนี้ได้อีก 70.27 ล้านบาท ส่วนการเปิดตลาดตามมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นสถานการณ์จริง จะพบว่า เกษตรกรจะเป็นฝ่ายสูญเสีย ประโยชน์ อันพึงได้รับจากการเปิดตลาดตามข้อผูกพัน แต่โรงงานแปรรูปนมพร้อมดื่ม และอุตสาหกรรมนมอื่น กลับได้รับประโยชน์คิดเป็นมูลค่ารวมกัน 225 ล้านบาท ที่เกิดจากการนำเข้านมผงที่มีราคาต่ำกว่าน้ำนมดิบ จึงเห็น ว่าการเปิดตลาดตามมติคณะรัฐมนตรี ที่เป็นการใช้อำนาจรัฐ ได้ทำให้ผลประโยชน์ที่โรงงานแปรรูปนมได้รับ จะน้อย กว่าผลประโยชน์ที่เกษตรกรต้องสูญเสีย และหากคำนวณเป็นผลประโยชน์สุทธิที่ต้องสูญเสียคิดเป็นมูลค่า 175.23 ล้านบาท และนโยบายดังกล่าวยังเกิดผลกระทบต่อผู้บริโภคในด้านที่ต้องบริโภคน้ำนมแปรรูปจากนมผงนำเข้าที่มีคุณ ค่าของสารอาหารต่ำกว่าน้ำนมดิบที่ผลิตได้ภายในประเทศ จึงถือว่าการใช้อำนาจรัฐในลักษณะเช่นนี้ได้ก่อให้เกิด ความสูญเสียต่อสวัสดิการของสังคม สำหรับผลกระทบการเปิดตลาดในปี 2543 ได้ปรากฏว่า ปริมาณการเปิดตลาดตามข้อผูกพัน และการเปิด ตลาดตามมติคณะรัฐมนตรีมิได้มีข้อแตกต่างกันเท่าใดนัก จึงปรากฏผลของการเปลี่ยนแปลงรายได้ออกมาน้อย มาก จึงพบข้อยุติว่า หากรัฐบาลดำเนินการเปิดตลาดเพียงแค่ข้อผูกพันก็จะช่วยรักษาผลประโยชน์ของประเทศได้ มากขึ้น และยังเกิดความเป็นธรรมต่อสังคมด้วย นอกจากนั้นแล้ว ผลการวิจัยยังได้ค้นพบว่า ประเทศพัฒนานิยมบริโภค น้ำนมสด และเนย จึงทำให้ต้องใช้ น้ำดิบมาผลิตเนยจำนวนมาก ทำให้เกิดผลพลอยได้ที่เป็นนมผงขาดมันเนย แต่เนื่องจากนมผงขาดมันเนยมีคุณค่า โภชนาการต่ำ ประชากรในประเทศพัฒนาจึงไม่นิยมบริโภค ทำให้ประเทศพัฒนาต้องผลักดันการส่งออกนมผงขาด มันเนย และจากการตรวจยังพบสาระเพิ่มเติมอีกว่า การส่งออกนมผงในหลายประเทศ เป็นการส่งออกที่มีราคาต่ำ กว่าต้นทุนการผลิต เนื่องจากมีประเทศส่งออกผลิตภัณฑ์นมมีการอุดหนุนการผลิต และการส่งออกจำนวนมาก และ เมื่อทำการตรวจสอบแล้วพบว่าการส่งออกนมบางประเทศ เข้าข่ายของการทุ่มตลาด และถือเป็นการขัดต่อข้อตกลง ว่าด้วยการปฏิบัติอากรต่อต้านการทุ่มตลาด และมาตรการตอบโต้ ขององค์การการค้าโลก ที่ประเทศไทยมีสิทธิที่จะ ตอบโต้ เพื่อรักษาผลประโยชน์ให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมไทย ผลการวิจัยยังพบว่า ศักยภาพการเลี้ยงโคนมของไทยยังเหนือกว่าหลายประเทศในโลก ยกเว้นเพียง ประเทศ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ เท่านั้น ดังนั้นจึงมีโอกาส และความเป็นไปได้สูงที่รัฐบาลควรจะให้การ สนับสนุนให้มีการขยายฐานการเลี้ยงโคนมให้เพียงพอต่อความต้องการ เพื่อสร้างงาน และรายได้ให้กับประชากรไทย ผลจากการวิจัยได้นำไปสู่การเสนอแนะให้รัฐบาลดำเนินการเปิดตลาดนำเข้านมผงขาดมันเนยเพียงระดับข้อ ผูกพันองค์การการค้าโลก เพื่อรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติ และดำเนินการเร่งรัดขยายฐานการเลี้ยงโคนมใน ประเทศเพิ่มขึ้น ด้วยการสนับสนุนเกษตรกรรายใหม่ และเกษตรกรรายเดิม พร้อมทั้งให้ความช่วยเหลือใน เทคโนโลยีการเลี้ยง สินเชื่อ การให้บริการผสมเทียม ดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารคุณ ภาพนมที่ผลิตจากวัตถุดิบชนิดต่างๆ อย่างทั่วถึง และรณรงค์การติดฉลากผลิตภัณฑ์นมพร้อมดื่มที่ระบุส่วนผสม ของวัตถุดิบให้ชัดเจน รวมทั้งเข้มงวดการตรวจสอบคุณภาพนมที่ถูกต้องกับฉลากด้วย The diary cow farming is a Thai essential economic activity involving more than 22,000 farms around the country and the government, in addition, is currently promoting Thai people to consume cow milk. This policy increases the domestic milk demand, leading to a shortage of milk supply. Therefore, the diary cow farming can create a job and give an opportunity for Thai farmers to generate more income. However, an excessive supply and a decline of raw milk price are the critical issues on the producer side. These problems were triggered from Thai government itself on the grounds that Thailand was committed to WTO agreement to ease the impact of skim milk powder and the cabinet unanimously approved to expand import quota, leading to the fact that Thai manufacturers will get benefit from a cheaper source of raw material, but not consumers who will purchase milk with an inferior quality. This research constructed the econometric model both of demand and supply equations to calculate the impact of market access by comparing the number of import quota approved by the cabinet and those of WTO commitment. The empirical evidence indicates that if import quota on WTO commitment in 1995 was pursued, the farmers would earn at least baht 400.23 million in total from an increase in raw milk price of 6.9% (from baht 7.96 to baht 8.57 per kilogram), or the total value of baht 210 millions, and from the output effect derived from farmer incentive to expand their production to 13,996 tons, or the total value of baht 119.96 millions. Furthermore, Thailand could reduce the number of imported skim milk powder, leading to an advantage of baht 70.27 million. On the other hand, using the real scenario related to the approval of the cabinet, the empirical evidence insists that the farmers lost income and were obstructed to create the job. The government enable the milk processors to get a benefit of baht 225 millions from a reduction of production cost by purchasing cheaper imported skim milk powder instead of domestic raw milk. When these two scenarios are compared, milk processors get the benefit less than what farmers should obtain if WTO agreement was achieved. In addition, the consumer will receive lower nutritious milk produced from skim milk powder. Therefore, the government who act as a representative of Thai people are trying to harm the social welfare. When we consider the impact of the year 2000 between imported skim milk powder quota under cabinet approving and WTO commitment, they are not different significantly. This is because the quantities of import quota under these two conditions are not different. However, the results indicate that if the market access is opened under the WTO commitment only, the country as a whole will benefit from this. Nevertheless, this research found out that the developed countries prefer to consume fresh milk and butter. So they produce a lot of butter and obtain more by-products and one of them is skim milk powder. Skim milk powder is less consumed because of its low nutrition. From this reason, they must support the export of skim milk powder to developing countries. In addition, we also found that prices of skim milk powder are lower than the cost of production. It indicates the dumping of skim milk powder, which violates the antidumping countervailing duty agreement under the WTO. By this mean, Thailand can countervail these exporting countries for dumping. The research also found out another interesting issue that the producer price of cow milk of Thailand is lower than several countries across of the world except of Australia and New Zealand. It implies that Thailand has competitiveness for producing cow milk. Thailand, therefore, has an opportunity to promote the production of cow milk responding to an excess domestic demand. Consequently, this will create jobs and generate income. The result can lead to the suggestions to the government regarding the Thai cow milk policy as follows. First, the market access should be restricted on the WTO commitment. Second, the government should promote new farmers to enter this sector and/or old farmers to expand the production of cow milk. Next, the government should support input factors such as modern technology, low interest rate credit, artificial insemination. The government should let the public to have information on different raw materials and different qualities of milk production. The government should also regulate and enforce the business to label the details of raw material. Finally, the government should regularly inspect the quality of products in accordance with the label.