การศึกษา ความเป็นไปได้ของนโยบายสื่อสารมวลชน ไทยในทศวรรษ 90 มีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้ 1. เพื่อศึกษาอิทธิพลของบริบททางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมที่มีผลต่อความเป็นไปได้ในการจัดทำนโยบายสื่อสาร มวลชนแห่งชาติของไทยในทศวรรษ 90 2. เพื่อศึกษาหาแนวทางอื่น ๆ ที่สามารถช่วยปรับปรุง คุณภาพและประสิทธิภาพของการสื่อสารมวลชนไทยโดยรวมให้ ดีขึ้น ในกรณีที่การจัดทำนโยบายสื่อสารมวลชนแห่งชาติเป็น ไปไม่ได้ การศึกษาในครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้การศึกษาวิจัยเอกสาร (Documentary Research) ซึ่งข้อมูลต่าง ๆ มาจากเอกสาร ทั้งในระดับปฐมภูมิ และ ทุติยภูมิ นอกจากนี้ ยังมีการหาข้อมูล ระดับปฐมภูมิจากการสัมภาษณ์บุคคลที่เป็นนักวิชาการและ นักบริหารผู้มีประสบการณ์ จากการศึกษาครั้งนี้ พบว่าการจัดทำนโยบายสื่อสาร มวลชนแห่งชาติของไทยในทศวรรษ 90 เป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ ภายใต้บริบททางด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมในปัจจุบัน โดยบริบททั้งสามเป็นสิ่งที่เป็นอุปสรรคขัดขวางการทำให้ นโยบายดังกล่าวเป็นจริง ทั้งนี้บริบททางการเมืองเป็นปัจจัย ที่มีอิทธิพลในแง่ลบมากที่สุด สำหรับข้อเสนอแนะสำหรับการปรับปรุงคุณภาพและ ประสิทธิภาพการดำเนินงานทางด้านสื่อสารมวลชนไทยในปัจจุบัน แบ่งออกเป็น 2 แนวทาง แนวทางแรก คือใช้การแก้ไขรัฐธรรมนูญในปัจจุบัน เป็นโอกาสในการสอดแทรกประเด็น นโยบายสื่อสารมวลชน แห่งชาติลงไปในรัฐธรรมนูญใหม่ ทั้งนี้ต้องมีการใช้พลังการ เรียกร้องจากประชาชนเป็นแรงสนับสนุน ซึ่งแม้จะไม่ประสบ ความสำเร็จในการนำเสนอนโยบายทั้งหมด แต่ก็อาจทำให้เกิด ความเปลี่ยนแปลงได้ในบางประการ แนวทางที่สอง เป็นการแก้ไขปัญหาเรื่องนโยบายสื่อ สารมวลชน โดยการยอมรับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน แต่พยายามแก้ไขสภาพการณ์ให้ดียิ่งขึ้น ดังนี้ 1. ทางฝ่ายรัฐควรริเริ่มให้มีองค์การส่วนกลาง ทำหน้าที่รวบรวมนโยบายสื่อสารมวลชนของชาติที่ยังมีความ กระจัดกระจายและไม่มีการประสานกัน ให้มีการรวมศูนย์ และดำเนินการตามนโยบายนั้น ๆ อย่างสอดคล้องกันมากขึ้น ทั้งนี้ โดยยังคงการทำงานของหน่วยงานรัฐที่ทำงานเกี่ยวกับ ด้านนี้ไว้ตามเดิม 2. ทางด้านเนื้อหาของสื่อมวลชน รัฐควรกำหนด สัดส่วนรายการสาระภาคบังคับในสื่อวิทยุและโทรทัศน์ให้มี มากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน 3. ประชาชนจะต้องคอยตรวจสอบสื่อของรัฐ เกี่ยวกับการให้สิทธิในการรับรู้ข่าวสารแก่ประชาชน ส่วน สื่อมวลชนก็ต้องทำหน้าที่ของตนโดยไม่ยอมให้มีการริดรอน เสรีภาพในการนำเสนอข่าวสารของสื่อมวลชนเกิดขึ้น และทำการประท้วงหากมีการใช้อำนาจรัฐในการบิดเบือน ข่าวสารข้อมูล ทั้งนี้จะต้องมีการรวมตัวกันเป็นองค์กร เพื่อจะนำไปสู่การดำเนินการต่อรองสิ่งต่าง ๆ อย่างมีพลัง และเป็นระบบ 4. เจ้าของกิจการสื่อสารมวลชน ควรตระหนักในความ รับผิดชอบของตนที่มีต่อประชาชน โดยยินยอมให้ผู้ปฏิบัติงาน ด้านสื่อสารมวลชนในปกครอง ทำงานตามหลักการที่ถูกต้อง โดยไม่เข้าไปแทรกแซง 5. ทางด้านผู้ที่ทำงานด้านสื่อสารมวลชนเองก็ต้องทำ หน้าที่สื่อสารมวลชนที่ดี พยายามปฏิบัติหน้าที่ของตนเอง ตามกรอบจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพและหลักจริยธรรมเพื่อ ปรับปรุงคุณภาพของสื่อมวลชนโดยรวมให้สูงขึ้น การศึกษา ความเป็นไปได้ของนโยบายสื่อสารมวลชน ไทยในทศวรรษ 90 เป็นการศึกษาค้นคว้า เพื่อให้ผู้ที่อยู่ ในวงการสื่อสารมวลชนไทยและผู้บริหารประเทศได้ตระหนัก ถึงสภาพความเป็นจริงของสถานการณ์ด้านนโยบายสื่อสาร มวลชนที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าการขาด นโยบายสื่อสารมวลชนแห่งชาติที่รวมศูนย์อย่างเป็นรูปแบบ และมีหลักการอันอำนวยประโยชน์แก่ประชาชน ได้ก่อให้เกิด ปัญหาการใช้ทรัพยากรด้านสื่อสารมวลชนไปในทางที่ไม่ถูกต้อง และไม่คุ้มค่า เพื่อตอบสนองกลุ่มผู้มีอำนาจและบรรดาผู้ มีโอกาสในสังคมเป็นหลัก ไม่มีการใช้สื่อสารมวลชนเป็น เครื่องมือในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนส่วนใหญ่ ของประเทศ ดังนั้นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องควรจะได้นำปัญหา เหล่านี้มาคิดทบทวนและหาแนวทางแก้ไข ซึ่งแม้ว่าการจัดทำ นโยบายสื่อสารมวลชนแห่งชาติ จะเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ ภายใต้บริบททางการเมือง เศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน แต่ก็น่าจะมีการวางมาตรการจัดการปรับปรุงสภาพการณ์ ด้านการสื่อสารมวลชนให้ดีขึ้นเท่าที่จะทำได้ภายใต้กรอบ ข้อจำกัดต่าง ๆ