บรรษัทข้ามชาติเป็นบริษัทเอกชน ระหว่างประเทศที่มี ขนาดใหญ่ดำเนินกิจการในหลายประเทศและเป็นหน่วยธุรกิจ ที่มีปัจจัยการผลิตพร้อม เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและยกระดับ ความเป็นอยู่ของประชาชนในรัฐต่าง ๆ ที่ตนเข้าไปดำเนิน กิจการอยู่เนื่องจากบรรษัทข้ามชาติมีทรัพยากรมาก มีความ พร้อมในอันที่จะดำเนินกิจการขนาดใหญ่และมีความสำคัญต่อ การพัฒนาเศรษฐกิจของรัฐ รัฐต่าง ๆ จึงส่งเสริมให้ บรรษัทข้ามชาติมาลงทุนในรัฐของตน แต่สิ่งที่เป็นอุปสรรค ของแต่ละรัฐคือความยากลำบากในการควบคุมดูแลบรรษัท ข้ามชาติให้ดำเนินกิจการไปในแนวทางที่รัฐกำหนดโดย ไม่ขัดแย้งกับผลประโยชน์ของรัฐ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรณีที่บรรษัทข้ามชาติใช้กลยุทธการตั้งราคาโอนที่ทำกำไร สูงกว่าปกติและส่งกำไรกลับไปยังประเทศแม่ การส่งกำไร และการเคลื่อนย้ายเงินทุนระหว่างประเทศดังกล่าวนี้มีผล กระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างมาก เป็นเรื่องสำคัญที่จำเป็นต้องป้องกันและแก้ไข โดยใช้ มาตรการทางกฎหมายภายในประเทศและความร่วมมือ ระหว่างประเทศต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องร่วมกันกับกฎหมาย ระหว่างประเทศจึงจะมีประสิทธิภาพ อุตสาหกรรมยาเป็นอุตสาหกรรมที่มีคู่แข่งน้อยราย (Oligopoly) เนื่องจากต้องใช้เทคโนโลยีระดับสูง (High Technology) และใช้เงินลงทุนมาก อุตสาหกรรมยา จึงเป็นอุตสาหกรรมที่จำกัดอยู่ในประเทศที่พัฒนาแล้วเป็นส่วนใหญ่ อุตสาหกรรมยาในประเทศกำลังพัฒนาเป็นเพียงอุตสาหกรรมขั้น ปลายกล่าวคือ ไม่สามารถผลิตวัตถุดิบได้เอง โดยทั่วไปจำเป็น ต้องพึ่งการนำเข้าวัตถุดิบทางยา (เภสัชเคมีภัณฑ์และเภสัชเคมี ภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูป) จากบรรษัทข้ามชาติที่เป็นผู้ผลิตในประเทศ พัฒนาแล้วอยู่ตลอดมา ความจำเป็นต้องพึ่งพาดังนี้เป็นช่องทาง ให้บรรษัทข้ามชาติ สามารถใช้กลยุทธการตั้งราคาโอนทำกำไร อย่างผิดปกติไม่สมเหตุสมผลแล้วถ่ายเทผล กำไรออกไปยัง เครือข่ายประเทศต่าง ๆ ได้สมความตั้งใจ ปัญหาดังกล่าว เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรมยาของประเทศไทยเช่นเดียวกัน โดยที่ประเทศไทยยังไม่มีมาตรการภายในโดยตรงในการแก้ไข และที่สำคัญปัญหาการตั้งราคาโอนเป็นปัญหาที่จำเป็นต้องใช้ มาตรการความร่วมมือกันในระดับระหว่างประเทศเป็นมาตรการ หลักในการแก้ไข โดยมีมาตรการภายในประเทศรองรับอย่าง สัมพันธ์กัน จึงจะแก้ไขได้สัมฤทธิ์ผล ปัจจุบันยังไม่มีมาตรการความร่วมมือระหว่างประเทศ ในกรณีการตั้งราคาโอน โดยเฉพาะสังคมระหว่างประเทศใช้ มาตรการความร่วมมือในรูป Agreement กับมาตรการของ สหประชาชาติในรูป Code of Conduct มาตรการความ ร่วมมือในรูป Agreement เน้นความตกลงว่าด้วยการ หลีกเลี่ยงการเก็บภาษีซ้อน (Double Taxation Avoidance Treaty) กล่าวคือ มีข้อบทเรื่องการแลกเปลี่ยนข่าวสารข้อมูล ระหว่างประเทศทำให้การตั้งราคาโอนของบรรษัทข้ามชาติไม่เป็น ความลับ อันจะทำให้บรรษัทข้ามชาติที่ใช้มาตรการดังกล่าวมีชื่อ เสียงที่ไม่ดีและทำให้ประเทศที่เกี่ยวข้อง สามารถกำหนดมาตรการ ออกมาแก้ไขผลจากการตั้งราคาโอนที่ได้ทำไปแล้วรวมทั้งการป้องกัน การใช้วิธีการตั้งราคาโอนของบรรษัทข้ามชาติในอนาคตได้ด้วย ยาเป็นผลิตภัณฑ์ที่สำคัญหนึ่งในปัจจัยสี่ อุตสาหกรรมยาจึงมีความ ละเอียดอ่อนในอันที่จะต้องรักษาภาพพจน์ กำไรที่เพิ่มขึ้นจากการ ตั้งราคาโอนของบรรษัทข้ามชาติในอุตสาหกรรมยาแม้จะสูงแต่ก็ คงจะไม่คุ้มกับการถูกสังคมระหว่างประเทศทราบว่ามีการใช้วิธี การตั้งราคาโอน ยิ่งไปกว่านั้นข้อมูลข่าวสารที่ได้จากความร่วมมือ แลกเปลี่ยนกันระหว่างรัฐยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการ เสริมข้อบทอื่น ในมาตรการความตกลงว่าด้วยการหลีกเลี่ยง การเก็บภาษีซ้อนที่ให้สิทธิประโยชน์แก่รายได้เฉพาะรายได้ ที่แท้จริงของหน่วยธุรกิจของภาคีสมาชิกอนุสัญญาในเรื่องภาษี ราคาบนพื้นฐานของ Arms Length dealing เมื่อถูกต้อง เที่ยงตรงหน่วยธุรกิจภายใต้มาตรการความตกลงดังกล่าว ก็จะ ไม่สามารถหาประโยชน์จากการเก็บภาษีในประเทศภาคีสมาชิก ที่มีอัตราแตกต่างกันอีกต่อไป ทำให้บรรษัทข้ามชาติต้องเลิกใช้ การตั้งราคาโอนในที่สุด (หลักการในความตกลงว่าด้วยการ หลีกเลี่ยงการเก็บภาษีซ้อนที่ใช้กันในประเทศต่าง ๆ มีหลักการ เป็นเช่นเดียวกับหลักการในร่างความตกลง ว่าด้วยการหลีกเลี่ยง การเก็บภาษีซ้อนที่จัดทำโดยองค์การเพื่อความร่วมมือ และพัฒนา ทางเศรษฐกิจหรือ OECD) กับมาตรการของสหประชาชาติในรูป Code of Conduct ถึงแม้ว่าร่างความตกลงของ OECD และ Code of Conduct ขององค์การสหประชาชาติจะเป็นมาตรการ ที่ยังไม่มีผลบังคับในทางกฎหมายระหว่างประเทศ แต่มีความสำคัญ เพราะหลักราคา Arms Lenght ตามร่างความตกลงของ OECD และ Code of Conductดังกล่าวถูกพัฒนาและนำมาใช้ อย่างแพร่หลายในกลุ่มภาคีสมาชิกขององค์การ เพื่อความร่วมมือ และพัฒนาทางเศรษฐกิจและได้รับการยอมรับในประเทศต่าง ๆ อย่างแพร่หลายจนกลายเป็นพื้นฐานสำคัญที่ส่งผลให้มาตรการความ ร่วมมือในรูป Agreement ของประเทศต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ของประเทศสมาชิก OECD สามารถแก้ไขปัญหาการตั้งราคาโอน ของบรรษัทข้ามชาติในอุตสาหกรรมยาข้างต้นอย่างได้ผลในเวลา ต่อมา และสามารถใช้เป็นแบบอย่างในการนำมาปรับใช้ เพื่อกำหนด มาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยในการควบคุมการตั้งราคา โอนของบรรษัทข้ามชาติในอุตสาหกรรมยา โดยต้องนำมาประกอบกัน หลาย ๆ มาตรการทั้งจากประมวลรัษฎากรพระราชบัญญัติศุลกากร พระราชบัญญัติสิทธิบัตรและสนธิสัญญา เพื่อหลีกเลี่ยงการเก็บภาษี ซ้อนที่ประเทศไทยทำกับต่างประเทศ และท้ายที่สุดผู้เขียนได้เสนอ แนะแนวทางแก้ไขปัญหาการตั้งราคาโอนของบรรษัทข้ามชาติใน อุตสาหกรรมยา ที่ประสบอยู่ในขณะนี้ โดยมาตรการหลักเน้นการ รวมกลุ่มรัฐในภาคีสมาชิกอาเซี่ยนเพื่อวางกฎเกณฑ์การกำหนด ราคาให้เป็นไปแบบ Arms Length เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน รวมทั้งเปลี่ยนแปลงระบบที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันการตั้งราคา โอนภายในรัฐภาคีสมาชิกอาเซี่ยนแต่ละรัฐให้สอดคล้องกัน เพื่อ รองรับมาตรการในทางระหว่างประเทศที่จะเกิดต่อไป