การศึกษาเรื่อง ศึกษาบทบาทของเพลงลูกทุ่งในการพัฒนาภาพชีวิต : วิเคราะห์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งในช่วงปี พ.ศ.2532.2533 มีวัตถุประสงค์ 2 ประการคือ 1. เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งที่สะท้อนถึงขนบธรรมเนียมประเพณี ค่านิยมในเรื่องของความรักชาติ ค่านิยมในเรื่องเพศ การแสดงออกและทัศนคติ เกี่ยวกับความรักของหนุ่มสาว ความคิดในเรื่องครอบครัว วิถี การดำเนินชีวิต และค่านิยมของสังคมชนบท 2. เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งที่สะท้อนถึงเรื่องของการพัฒนา ภาพชีวิตตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 6 และนำมาพิจารณา ว่าเนื้อหาเพลงดังกล่าวมีแนวโน้มชักจูงใจหรือโน้มน้าวใจให้มีการพัฒนาภาพชีวิต หรือแสดงให้เห็นถึงอุปสรรคของการพัฒนาภาพชีวิตตามแนวทางของรัฐ การวิจัยเป็นลักษณะการวิจัยเชิงภาพ ซึ่งใช้รูปแบบการวิเคราะห์เนื้อ หาจากบทเพลงลูกทุ่งที่ได้ความนิยมโดยพิจารณาจากยอดจำหน่ายเทปเพลงที่ได้ รับความนิยมสูงสุดในช่วงปี พ.ศ.2532-2533 ผลการวิจัย พบว่า 1. เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งจะสะท้อนถึงค่านิยมในเรื่องเพศ การ แสดงออก และทัศนคติเกี่ยวกับความรักของหนุ่มสาวมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 74.77 รองลงมา ได้แก่ ค่านิยมของสังคมชนบท ร้อยละ 8.97 ความคิดใน เรื่องครอบครัว ร้อยละ 5.98 วิธีการดำเนินชีวิต ร้อยละ 5.83 ขนบธรรม เนียมประเพณี ร้อยละ 0.77 และ ค่านิยมในเรื่องของความรักชาติ ร้อยละ 0.61 ตามลำดับ ดังนั้นจึงเป็นจริงตามสมมติฐานที่ 1 ที่ว่า เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งสะ ท้อนถึงลักษณะของสังคมชนบทไทย 2. เนื้อหาของเพลงลูกทุ่ง ร้อยละ 3.07 สะท้อนถึงเรื่องของการ พัฒนาภาพชีวิตตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 6 โดย สะท้อนถึงแผนพัฒนาเศรษฐกิจส่วนรวมซึ่งประกอบด้วยเรื่อง ความยากจน และผลผลิต มากที่สุด ร้อยละ 1.39 และสะท้อนถึงแผนงานส่งเสริมสุขภาพซึ่ง เกี่ยวกับเรื่องอาหาร น้อยที่สุด คือ ร้อยละ 0.15 โดยเนื้อหาของเพลงดัง กล่าวมีแนวโน้มไปในทางชักจูงใจหรือโน้มน้าวใจเพื่อให้มีการพัฒนาภาพชีวิต ถึงร้อยละ 57.50 และแสดงให้เห็นถึงอุปสรรคของการพัฒนาภาพชีวิตร้อยละ 42.50 ดังนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า ผลการศึกษาดังกล่าวมีความสอดคล้อง กับสมมติฐานที่ 2 พอสมควร กล่าวคือ เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งสะท้อนถึง เรื่องของการพัฒนาภาพชีวิตของสาวชนบทตามแนวทางของรัฐ การที่บทเพลงลูกทุ่งสะท้อนถึงเรื่องของการพัฒนาภาพชีวิตน้อยมาก เนื่องมาจาก 1. ส่วนหนึ่งของเพลงที่นำมาวิเคราะห์ประมาณ 30-40% เป็นบท เพลงเก่าที่แต่งขึ้นก่อนปี พ.ศ.2510 และนำมาขับร้องใหม่ในปัจจุบัน ดังนั้น เนื้อหาของเพลงก็สะท้อนเรื่องราวที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้น แต่ไม่สะท้อนใน เรื่องของการพัฒนาภาพชีวิต ซึ่งถูกกำหนดไว้ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติฉบับที่ 6 พ.ศ.2530-2534 2. ส่วนหนึ่งของเพลงที่นำมาวิเคราะห์ประมาณ 30-40% เป็นเพลง ลูกทุ่งผสมเพลงพื้นบ้านพื้นเมืองแนวหมอลำอีสาน ดังนั้นเนื้อหาของเพลงที่สะ ท้อนในเรื่องของการพัฒนาภาพชีวิตจึงเป็นการพัฒนาภาพชีวิตของชาว อีสานโดยตรง มีได้เป็นการสะท้อนถึงการพัฒนาภาพชีวิตของประชาชนทั้ง ประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 6 3. ส่วนหนึ่งของเพลงที่นำมาวิเคราะห์ประมาณ 10-20% เป็น เพลงลูกทุ่งที่แต่งขึ้นใหม่ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบทุนนิยมเข้ามามีส่วนอย่างมาก ในการกำหนดเนื้อหาของเพลง ดังนั้น แนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงาน เพลงจึงเป็นไปตามความต้องการของตลาด ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ครั้งนี้พอที่จะสรุปได้ดังต่อไปนี้คือ 1. เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งแสดงให้เห็นถึงความคิดอย่างลึกซึ้งและ หลากหลายแบบไทย ๆ ดังนั้นจึงน่าจะมีการศึกษาเพลงลูกทุ่งในแง่วิชาการให้ มากขึ้น เพื่อที่จะสร้างความเข้าใจ หรือ เห็นถึงค่าของเพลงลูกทุ่งเพื่อนำ มาใช้ประโยชน์ในสังคมไทยต่อไป 2. หน่วยงานราชการที่สำคัญ ควรจะหันมาร่วมมือเผยแพร่ สนับสนุน และส่งเสริมให้มีการสร้างสรรค์ผลงานเพลงลูกทุ่งเพื่อสังคมอย่างแท้จริง เช่น การจัดตั้งสมาคมนักแต่งเพลงลูกทุ่งหรือการจัดสัมมนาในหัวข้อดังกล่าว เป็นต้น 3. ควรมีการศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาเพลงลูกทุ่งย้อนหลังไปประมาณ 3- 5 ปี เพื่อจะได้เห็นถึงแนวโน้มของเนื้อหาเพลงในช่วงเวลาที่ผ่านมาเปรียบ เทียบกับสภาพในปัจจุบันและแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงไปในอนาคต 4. การวิเคราะห์ครั้งนี้มุ่งศึกษาเฉพาะเนื้อหาของเพลงลูกทุ่ง ดังนั้น สถาบันการศึกษาควรหันมาส่งเสริมและสนับสนุนในการวิจัยที่เกี่ยวกับเพลง ลูกทุ่ง โดยมุ่งศึกษาถึงองค์ประกอบอื่น ๆ ต่อไป อาทิเช่น ทำนอง จังหวะ ลี ลาการร้อง และเครื่องดนตรี