การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าทางอาหารและค่าการย่อยได้ของฟางหมัก 4 ชนิด (ทรีทเมนท์) ทรีทเมนท์ที่ 1 มีส่วนประกอบ คือ ฟางข้าว, น้ำ, กากเนื้อในเมล็ดปาล์ม และกากน้ำตาล ทรีทเมนท์ที่ 2 คือ ทรีทเมนท์ที่ 1 บวกกับจุลินทรีย์ อี เอ็ม, ทรีทเมนท์ที่ 3 เหมือนทรีทเมนท์ที่ 1 บวกกับยูเรีย และ ทรีทเมนท์ที่ 4 เหมือนกับทรีทเมนท์ที่ 1 บวกกับ ยูเรียและจุลินทรีย์ อี เอ็ม ส่วนประกอบทางเคมี ได้แก่ วัตถุแห้ง, อินทรีย์วัตถุ, เยื่อใย, ไขมัน, เถ้า, ลิกโนเซลลูโลส, เซลลูโลส, และลิกนิน ของฟางหมักทั้ง 4 ชนิดไม่มีความแตกกัน ส่วนเปอร์เซ็นต์โปรตีนของฟางหมักที่มียูเรียเท่ากับ 11.457 - 11.490 และกลุ่มที่ไม่มี ยูเรียมีโปรตีนเท่ากับ 7.975 - 8.192% (P<0.05) คุณลักษณะของฟางหมักพบว่า กลุ่มฟางหมักที่มียูเรียมีค่า pH ระหว่าง 8.952 - 8.977 และมีกลิ่นของแอมโมเนีย กลุ่มที่ไม่มียูเรียมีค่า pH ระหว่าง 5.332 - 5.337 นอกจากนี้ ยังพบการเจริญของเชื้อราเล็กน้อย ในเฉพาะกลุ่มของฟางหมักที่ไม่มียูเรีย ค่าสัมประสิทธิ์การย่อยได้ในตัวสัตว์ของฟางหมักทั้งทรีทเมนท์ 1, 2, 3 และ 4 มี ดังต่อไปนี้คือ การย่อยได้ของวัตถุแห้งมีค่าเท่ากับ 48.463, 53.053, 58.753 และ 57.476 % ตามลำดับ อินทรีย์วัตถุเท่ากับ 54.699, 57.428, 63.677 และ 62.401 % ตามลำดับ โปรตีนรวมเท่ากับ 70.410, 72.859, 76.748 และ 77.182 % ตามลำดับ ไขมันเท่ากับ 61.849, 66.841, 71.788 และ 72.883 % ตามลำดับ เยื่อใยหยาบ (crude fiber) เท่ากับ 66.098, 70.944, 77.149 และ 76.722 % ตามลำดับ เยื่อใยรวม (NDF) เท่ากับ 52.433, 58.599, 64.289 และ 65.487 % ตามลำดับ เยื่อใยทนกรด (ADF) เท่ากับ 50.876, 56.657, 57.588 และ 56.910 % ตามลำดับ เซลลูโลสเท่ากับ 74.434, 81.778, 83.008 และ 82.227 % ตามลำดับ และโภชนะที่ย่อยได้ทั้งสิ้น (TDN) เท่ากับ 50.835, 52.930, 58.874 และ 57.715 % ตามลำดับ ค่าสัมประสิทธิ์การย่อยได้ของสารเหล่านี้ คือ วัตถุแห้ง อินทรีย์วัตถุ โปรตีน เยื่อใยหยาบ เยื่อใยรวม และ โภชนะที่ย่อยได้ทั่งสิ้น ในกลุ่มฟางหมักที่มียูเรีย จะสูงกว่ากลุ่มที่ไม่มียูเรีย (P < 0.01) ค่าสัมประสิทธิ์ การย่อยได้ ของเยื่อใยทดกรด และเซลลูโลส ในกลุ่มฟางหมักยูเรีย และฟางหมักที่มีจุลินทรีย์ อี เอ็ม มีค่าไม่แตกต่าง กันทางสถิติ (P > 0.05) แต่มีความแตกต่างกับฟางหมักที่ไม่มีทั้งยูเรียและจุลินทรีย์ อี เอ็ม (P<0.05) การหาค่าการละลายได้ของวัตถุแห้งในฟางหมักสำหรับ ทรีทเมนท์ที่ 1, 2, 3 และ 4 โดย โดยวิธีใช้ไนลอน และในหลอดทดลองพบว่า มีค่าเท่ากับ 45.433 และ 20.402, 49.743 และ 24.821, 53.444 และ 28.896, 53.106 และ 29.902 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ค่าเหล่านี้ มีแนวโน้มในทางเดียวกันกับค่าสัมประสิทธิ์การย่อยได้ของวัตถุแห้งโดยสัตว์ทดลอง ปริมาณของ วัตถุแห้งที่แพะกินต่อวัน สำหรับฟางหมักทรีทเมนท์ที่ 1, 2, 3 และ 4 เท่ากับ 34.640, 40.480, 44.312 และ 50.110 กรัมต่อน้ำหนักเมแทบอลิค ต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ในการทดลองที่ 2 ฟางหมักยูเรียระดับ 1.5, 3.0, 4.5 และ 6.0 % ร่วมกับ จุลินทรีย์ พด.1 จำนวน 25 กรัม มีค่าการย่อยได้ของวัตถุแห้ง เท่ากับ 52.554, 55.210, 56.053 และ 54.864 % ตามลำดับ การทดลองที่ 3 ใช้ฟางหมัก พด.1 ที่ระดับ 0, 25, 50 และ 75 กรัม ร่วมกับยูเรีย 3.0 % มีค่าการย่อยได้ของวัตถุแห้ง เท่ากับ 54.200, 55.769, 55.213 และ 56.017 % ตามลำดับ การใช้ยูเรีย หรือจุลินทรีย์ อี เอ็ม ในการทำฟางหมัก ทำให้ช่วยเพิ่มค่าการย่อยได้ และปริมาณอาหารที่กิน การใช้ยูเรียที่ระดับ 6 % ร่วมกับจุลินทรีย์ ไม่ทำให้ค่าการย่อย ได้ของฟางหมักแตกต่างจากการใช้ยูเรียระดับ 6 % เพียงอย่างเดียว ดังนั้นการทำฟางหมักควร เลือกใช้ยูเรียหรือจุลินทรีย์เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง