การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพความพร้อมในการปฏิรูปการศึกษา และ เปรียบเทียบความพร้อมด้านต่าง ๆ จำแนกตามระยะเวลาดำเนินงาน และตามขนาดโรงเรียนเพื่อ ศึกษาผลการดำเนินงานในการปฏิรูปการศึกษา จำแนกตามระยะเวลาดำเนินงาน และเปรียบเทียบ ผลการดำเนินงานตามขนาดโรงเรียน และเพื่อศึกษาสภาพความพร้อมที่มีผลต่อการดำเนินงานปฏิรูป การศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นโรงเรียนเป้าหมายการปฏิรูปการศึกษา ปี 2539 จำนวน 46 โรง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสอบถามมี 1 ชุด แบ่งเป็น 3 ตอน ตอนที่ 1 สอบถามคุณลักษณะทั่วไป ตอนที่ 2 สอบถามสภาพความพร้อมการปฏิรูปการศึกษาของ โรงเรียน ตอนที่ 3 สอบถามผลการดำเนินงานปฏิรูปการศึกษาของโรงเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (X) ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน (S.D.) ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของค่าเฉลี่ย (S.E.) การทดสอบค่าที (t-test) และการวิเคราะห์ความแปรปรวน (One Way Analysis of Variance) และการวิเคราะห์ถดถอยพหคูณ แบบเพิ่มหรือลดตัวแปรเป็นขั้น ๆ (Stepwise Multiple Regression) ข้อมูลทั้งหมดวิเคราะห์ ด้วยเครื่อง Micro Computer และโปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC+ ผลการวิจัย พบดังนี้ 1. ความพร้อมในการดำเนินงานปฏิรูปการศึกษา พบว่า ก่อนและหลังดำเนินงานปฏิรูปโรงเรียน มีความพร้อมไม่แตกต่างกัน ถ้าพิจารณารายด้าน พบว่า ก่อนดำเนินงานและหลังดำเนินงาน โรงเรียน มีความพร้อมด้านอาคารสถานที่ และด้านการบริหารแตกต่างกัน ส่วนด้านครูและบุคลากรทางการศึกษา และด้านหลักสูตรกระบวนการเรียนการสอนก่อนและหลังดำเนินงานแต่ละขนาด โรงเรียนมีความพร้อม ไม่แตกต่างกัน 2. ผลการดำเนินงานปฏิรูปการศึกษา แยกตามระยะเวลาดำเนินงาน ได้แก่ ก่อนดำเนินงาน ระหว่างดำเนินงาน และหลังดำเนินงาน และแยกตามขนาดโรงเรียน พบดังนี้ ระยะก่อนดำเนินงาน โรงเรียนปฏิบัติงานในระดับมาก 1 ด้าน ระหว่างดำเนินงาน โรงเรียนปฏิบัติในงานในระดับมาก 3 ด้าน และหลังดำเนินงานโรงเรียนปฏิบัติงานในระดับมาก 5 ด้าน งานที่ปฏิบัติได้แก่ 1) การส่งเสริมบุคลากรให้ทำงานเต็มศักยภาพ 2) การทำโรงเรียน ให้เป็นปัจจุบัน 3) การพัฒนาการเรียนการสอน 4) การนิเทศ ติดตาม ประเมินผล 5) การมีส่วน ร่วมขององค์กรท้องถิ่นและชุมชน ตามลำดับ ส่วนผลการดำเนินงานของโรงเรียนแต่ละขนาดไม่แตกต่างกัน ในด้าน 1) การทำโรงเรียนให้ เป็นปัจจุบัน 2) การส่งเสริมบุคลากรให้ทำงานเต็มศักยภาพ 3) การส่งเสริมให้ครูแสวงหา ความรู้และพัฒนาวิชาชีพ 4) การวัดและประเมินผลตามสภาพที่แท้จริง สำหรับผลการดำเนินงานของโรงเรียนแต่ละขนาดมีความแตกต่างกัน ได้แก่ ด้าน 1) การ พัฒนากิจกรรมการเรียนการสอน 2) การยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอน 3) การมีส่วนร่วมในการ จัดการศึกษาขององค์กร ท้องถิ่นและชุมชน 4) การนิเทศติดตามผล 5) ด้านการใช้ยุทธศาสตร์ใน การบริหาร 3. การศึกษาสภาพความพร้อมที่มีต่อผลการดำเนินงานปฏิรูปการศึกษา พบว่า1. ความพร้อมด้านการจัดระบบข้อมูลและสารสนเทศได้ถูกต้อง จะส่งผลให้การดำเนินงาน ด้านการทำโรงเรียนให้เป็นปัจจุบัน และด้านการส่งเสริมบุคลากรให้ทำงานเต็มศักยภาพ2. ความพร้อมด้านการมีสื่อ-อุปกรณ์ ส่งผลให้ครูแสวงหาความรู้พัฒนาตนเองได้3. ความพร้อมด้านการบริหารวิชาการ-บริหารหลักสูตร จะส่งผลให้การดำเนินงาน พัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนได้ดี4. ความพร้อมด้านการมีเครื่องคอมพิวเตอร์ จะมีผลต่อการยกระดับมาตรฐานการเรียน การสอนได้5. ความพร้อมด้านการบริการช่วยเหลือเด็กขาดแคลนอย่างทั่วถึง ส่งผลต่อการดำเนิน งานด้านการวัดประเมินผลตามสภาพที่แท้จริง6. ความพร้อมด้านการใช้แผนงานโครงการ จะส่งผลต่อการดำเนินงานการใช้ยุทธศาสตร์ การบริหารโรงเรียน7. ความพร้อมด้านการจัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ จะส่งผลต่อการจัดการศึกษาขององค์กร ท้องถิ่นและชุมชน8. ความพร้อมด้านการนิเทศภายใน จะส่งผลต่องานนิเทศติดตามและประเมินผล