จุดมุ่งหมายของวิทยานิพนธ์ฉบับนี้คือ การศึกษาและเปรียบเทียบศัพท์ภาษาไทยถิ่นยะลา ปัตตานี และนราธิวาส ในการศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยได้สร้างรายการคำซึ่งประกอบด้วยหน่วยอรรถ จำนวน 2,085 หน่วยอรรถ โดยแบ่งตามกลุ่มความหมาย รวมทั้งสิ้น 17 ประเภท แล้วนำหน่วย อรรถทั้งหมดนี้ไปสัมภาษณ์ผู้บอกภาษาจำนวน 3 คน ซึ่งได้คัดเลือกไว้เป็นตัวแทนของภาษาถิ่น ที่จะศึกษาถิ่นละ 1 คน ทั้งนี้ได้ควบคุมตัวแปรทางสังคม คือ อายุ อาชีพ การศึกษา และ ภูมิลำเนา ผลการวิจัยปรากฎว่า ภาษาถิ่นทั้ง 3 ถิ่นมีการใช้ศัพท์แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ ประเภทที่ 1 ใช้ศัพท์เหมือนกันทั้ง 3 ถิ่น ประเภทที่ 2 ใช้ศัพท์แตกต่างกันทั้ง 3 ถิ่น ประเภท ที่ 3 ถิ่นใดถิ่นหนึ่งใช้ศัพท์แตกต่างออกไปจากถิ่นอื่นๆ เพียงถิ่นเดียว ศัพท์ประเภทที่ทุกถิ่น ใช้เหมือนกันทั้งหมดมีจำนวน 1,493 หน่วยอรรถ คิดเป็นร้อยละ 71.71 ของหน่วยอรรถ ทั้งหมดแสดงว่าภาษาถิ่นยะลา ภาษาถิ่นปัตตานี และภาษาถิ่นนราธิวาส เป็นภาษาถิ่นย่อย กลุ่มเดียวกันของภาษาไทยถิ่นได้ นอกจากนี้เมื่อพิจารณาจำนวนหน่วยอรรถที่ภาษาถิ่นปัตตานี กับภาษาถิ่นนราธิวาส ภาษาถิ่นยะลากับภาษาถิ่นนราธิวาส ภาษาถิ่นยะลากับภาษาถิ่นปัตตานี ใช้ศัพท์แตกต่างกัน พบว่าภาษาถิ่นทั้ง 3 คู่นี้ใช้ศัพท์แตกต่างกันในอัตราที่ใกล้เคียงกัน แต่ภาษาถิ่นนราธิวาสใช้ศัพท์แตกต่างจากภาษาถิ่นปัตตานีกับภาษาถิ่นยะลามากกว่าที่ภาษา ถิ่นยะลากับภาษาถิ่นปัตตานีใช้ศัพท์แตกต่างจากกัน ผลที่ได้จากการศึกษานี้สอดคล้องกับ ผลงานวิจัยทางด้านเสียงที่นักภาษาศาสตร์ผู้อื่นได้ศึกษาไว้ และสอดคล้องกับสภาพทางภูมิศาสตร์ และระยะทาง ผู้วิจัยได้ศึกษาด้วยว่าหน่วยอรรถประเภทใดที่มักแทนด้วยศัพท์เดียวกันในภาษาถิ่น เหล่านี้ และหน่วยอรรถประเภทใดที่มักแทนด้วยศัพท์ที่แตกต่างกัน รวมทั้งได้จำแนกประเภท ของศัพท์ที่ทุกถิ่นใช้เหมือนกัน และพิจารณาสาเหตุที่ภาษาถิ่นเหล่านี้ใช้ศัพท์ต่างกัน