วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายสำคัญสองประการคือ ประการแรกเพื่อศึกษาเปรียบเทียบบทเสภา เรื่องขุนช้างขุนแผนฉบับหอพระสมุดวชิรญาณฯ กับฉบับสำนวนอื่นในด้านความแตกต่างของเหตุการณ์ และเนื้อเรื่อง ส่วนประการที่สองเพื่อศึกษาเปรียบเทียบบทเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนฉบับหอพระสมุด วชิรญาณฯ กับฉบับสำนวนอื่นในด้านความแตกต่างของเรื่องการใช้คำและสำนวนโวหาร เนื้อหาของวิทยานิพนธ์แบ่งเป็น 5 บท บทที่ 1 เป็นบทนำ บทที่ 2 กล่าวถึงความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับการบันทึกสมุดไทยเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ความรู้เกี่ยวกับวิธีทำสมุดไทยและอักขรวิธี ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น บทที่ 3 การศึกษาเปรียบเทียบเนื้อเรื่องเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนฉบับ หอพระสมุดวชิรญาณฯ กับฉบับสำนวนอื่น บทที่ 4 กล่าวถึงการศึกษาเปรียบเทียบเรื่องการใช้คำและ สำนวนโวหารที่ปรากฎในบทเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนฉบับสำนวนหอพระสมุดวชิรญาณฯ กับฉบับสำนวน อื่น และบทที่ 5 เป็นบทสรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะ ผลการวิจัยสรุปได้ว่าอักขรวิธีที่ปรากฎในสมุดไทยเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนเป็นอักขรวิธี ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น และเป็นอักขรวิธีที่ไม่มีกฎเกณฑ์แน่นอน เนื่องด้วยผู้เขียนสมุดไทย เสภาเหล่านั้นมีจุดมุ่งหมายเพียงเขียนเพื่อให้อ่าน ฉะนั้น เมื่อผู้อ่านอ่านได้เนื้อความตรงตาม ความประสงค์ของผู้เขียนก็ถือว่าบรรลุจุดมุ่งหมายของผู้เขียนแล้ว การศึกษาเปรียบเทียบด้านเนื้อเรื่องสรุปว่า มีความแตกต่างกันสองลักษณะ ลักษณะแรก เป็นลักษณะที่พบเนื้อเรื่องตอนนั้นๆ ในฉบับอื่น แต่ไม่พบในฉบับหอพระสมุดวชิรญาณฯ ส่วนอีก ลักษณะหนึ่งนั้นทั้งฉบับหอพระสมุดวชิรญาณฯ และฉบับสำนวนอื่น มีเนื้อเรื่องตอนเดียวกันแต่มี รายละเอียดแตกต่างกัน ที่เป็นเช่นนี้เพราะคณะกรรมการหอพระสมุดวชิรญาณฯ ผู้ชำระบทเสภา เรื่องนี้คงเห็นว่า การตัด การเพิ่มและการปรับเหตุการณ์หรือเนื้อเรื่องนั้นๆ ก็เพื่อให้มี ความสอดคล้องกับเหตุการณ์หรือเนื้อเรื่องในตอนต้นหรือตอนต่อไป อันจะทำให้เนื้อเรื่องกระชับ ทั้งมีความครบสมบูรณ์และมีความสมจริงยิ่งขึ้น การศึกษาเรื่องการใช้คำและสำนวนโวหารนั้นพบว่า การใช้คำและสำนวนโวหารตอนขุนแผน ขึ้นเรือนขุนช้างของฉบับหอพระสมุดวชิรญาณฯ พัฒนามาจากฉบับความเก่า ซึ่งโรงพิมพ์โสภณ พิพรรฒธนากร พิมพ์เผยแพร่เมื่อ พ.ศ.2468 ส่วนการใช้คำและสำนวนโวหารตอนอื่นๆ ของ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณฯ มักจะใช้คำและสำนวนโวหารที่เลือกสรรว่าดีมาจากฉบับอื่นๆ