ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี
นักวิจัย : จุฑาธัช สาหร่ายกาญจน์
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2532
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=56051
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดประสงค์ที่จะศึกษาเฉพาะประติมากรรมในศาสนาพราหมณ์ที่ทำจากศิลา ที่พบภายในจังหวัดปราจีนบุรี รวมทั้งที่นำมาเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี และที่อยู่ในความครอบครองของเอกชน แล้วจึงนำรูปแบบ ของประติมากรรมที่ได้มาทั้งหมดมาศึกษา ในการศึกษาได้พบว่า รูปแบบของประติมากรรมใน ศาสนาพราหมณ์จากจังหวัดปราจีนบุรี สามารถจำแนกรูปแบบได้ 3 กลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้ กลุ่มที่ 1 ประติมากรรมที่เป็นรูปเคารพในศาสนา ซึ่งมีทั้งลัทธิไศวนิกายและไวษณพ- นิกาย ได้แก่ 1.1 ประติมากรรมที่เป็นรูปเคารพในลัทธิไศวนิกาย ได้แก่ พระอุมา เทพีมหิษาสุรมรรทินี พระคเณศ 1.2 ประติมากรรมที่เป็นรูปเคารพในลัทธิไวษณพนิกาย ได้แก่ พระวิษณุจตุรภุช กลุ่มที่ 2 ประติมากรรมที่เป็นสัญลักษณ์ในศาสนา ซึ่งมีทั้งศิวลึงค์และตรีศูล สำหรับ ศิวลึงศ์สามารถแบ่งออกได้ตามรูปแบบดังต่อไปนี้ 2.1 ศิวลึงศ์แบบสร้างติดกับฐานโยนี 2.2 ศิวลึงศ์แบบแยกออกจากฐานโยนี กลุ่มที่ 3 ประติมากรรมที่เป็นองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม ซึ่งได้แก้ ทับหลังสามารถ แบ่งออกตามรูปแบบได้ดังต่อไปนี้ 3.1 ทับพลังสลักลวดลายพันธุ์พฤกษาผสมกับภาพบุคคลและสัตว์ 3.2 ทับหลังสลักลวดลายพันธุ์พฤกษาผสมกับภาพเล่าเรื่องในคติทางศาสนาพราหมณ์ ผลจากการศึกษารูปแบบของประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี ทำให้ทราบถึง อิทธิพลของศิลปะจากประเทศเพื่อนบ้าน โดยสามารถแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะแรก ได้รับอิทธิพลจากศิลปะเขมรสมัยก่อนเมืองพระนคร ในช่วงระหว่างพุทธศตวรรษ ที่ 11-14 ได้แก่ พระวิษณุจตุรภุช พระคเณศ พระอุมา ศิวลึงค์ และทับหลัง ระยะที่สอง ได้รับอิทธิพลจากศิลปะเขมรสมัยเมืองพระนคร ในช่วงระหว่างพุทธศตวรรษ ที่ 15-17 ได้แก่ ศิวลึงค์ และทับหลัง จากการศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบของประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี กับประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในภาคใต้และที่เมืองศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์นั้น พบว่าลักษณะ และรูปแบบของประติมากรรมต่างๆ เหล่านี้มีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะกลุ่มเทวรูป พระวิษณุ-จตุรภุช ซึ่งอาจจะมีรายละเอียดของรูปทรงแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งสันนิษฐาน ว่าเป็นการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสภาวะและเอกลักษณ์ของท้องถิ่นเหล่านั้น จึงแสดงว่า แหล่ง โบราณคดีทั้ง 3 แห่ง มีการติดต่อกันอย่างใกล้ชิดในช่วงระยะเวลาดังกล่าว

บรรณานุกรม :
จุฑาธัช สาหร่ายกาญจน์ . (2532). การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
จุฑาธัช สาหร่ายกาญจน์ . 2532. "การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
จุฑาธัช สาหร่ายกาญจน์ . "การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2532. Print.
จุฑาธัช สาหร่ายกาญจน์ . การศึกษาประติมากรรมศาสนาพราหมณ์ในจังหวัดปราจีนบุรี. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2532.