วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ศึกษาศักยภาพการส่งออกข้าวไทยไปยังประเทศคู่ค้าที่สำคัญโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ ศึกษาถึงความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบในการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดคู่ค้าที่สำคัญ และเพื่อศึกษาถึงปัจจัยต่างๆ ที่มีอิทธิพลในการกำหนดอุปสงค์ต่อการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดคู่ค้าที่สำคัญ ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาเป็นรายปีตั้งแต่ ปี 2520-2539 โดยใช้วิเคราะห์เชิงพรรณนาในการศึกษาโครงสร้างของการส่งออกข้าวไทย และนโยบายการ ส่งเสริมการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดคู่ค้า ส่วนการวิเคราะห์เชิงปริมาณได้ศึกษาดัชนีความได้เปรียบ โดยเปรียบเทียบของการส่งออกข้าวไทย และศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออุปสงค์ในการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดคู่ค้า โดยทำการวิเคราะห์สมการถดถอยเชิงซ้อน ใช้วิธีกำลังสองน้อยที่สุดแบบธรรมดา เพื่อหาความสัมพันธ์ของตัวแปร ซึ่งกำหนดให้ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดอุปสงค์การส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดคู่ค้านั้นขึ้นกับรายได้ที่แท้จริง หรือรายได้ต่อหัวของประเทศคู่ค้าราคาในการส่งออกข้าวไทย อัตราแลกเปลี่ยนของประเทศคู่ค้าต่อดอลลาร์สหรัฐ จำนวนประชากร ปริมาณการส่งออกข้าวของประเทศคู่แข่งคือประเทศจีนและเวียดนาม ผลการศึกษาดัชนีความได้เปรียบของการส่งออกข้าวของไทย ปรากฏว่าค่า Revealed Comparative Adventage(RCA) ที่ได้มีค่ามากกว่า 1 แต่มีแนวโน้มลดลงเรื่อย ๆ หลังจากปี 2533 เป็นต้นไป แต่ค่าที่ได้ก็ยังมีค่า มากกว่า 1 ส่วนผลการศึกษาปัจจัยที่มีผลในการกำหนดอุปสงค์ต่อการส่งออกข้าวของไทยไปยังตลาดคู่ค้าซึ่งได้แก่ ประเทศอินโดนีเซีย มาเลเซีย และสิงคโปร์ ปรากฏว่าปัจจัยที่แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงอุปสงค์การส่งออก ข้าวของไทยไปยังประเทศคู่ค้า สามารถอธิบายได้ด้วยปัจจัยที่มีอิทธิพลดังกล่าวข้างต้น โดยพิจารณาสมการอุปสงค์ การส่งออกข้าวไทยไปยังประเทศอินโดนีเซีย มาเลเซีย และสิงคโปร์ ปรากฏผลดังนี้คือ กรณีการศึกษาประเทศอินโดนีเซีย ปัจจัยที่กำหนดการส่งออกข้าวไทยได้แก่ จำนวนประชากรของอินโดนีเซีย รายได้ที่แท้จริง และราคาส่งออกข้าวไทย โดยที่ปัจจัยดังกล่าวสามารถอธิบายปริมาณความต้องการข้าวไทยของ ประเทศอินโดนีเซียได้ ร้อยละ 53.92 และมีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกันกับปริมาณความต้องการข้าวไทย ของประเทศอินโดนีเซีย โดยพิจารณาค่าความยืดหยุ่นมีค่าดังนี้ 13.6663, 13.5817 และ 3.0000 ตามลำดับ แต่ราคาส่งออกข้าวไทยไปยังอินโดนีเซียนั้นให้ผลไม่สอดคล้องกับข้อสมมติฐานที่ตั้งไว้เนื่องจาก กรณีผลการศึกษา ปัจจัยที่กำหนดการส่งออกข้าวไทยไปยังประเทศมาเลเซีย พบว่าปัจจัยสำคัญที่กำหนดการส่งออกได้แก่ รายได้ต่อหัว ของมาเลเซีย ปริมาณการส่งออกข้าวของประเทศคู่แข่ง และราคาส่งออกข้าวไทย โดยปัจจัยดังกล่าวสามารถ อธิบายปริมาณความต้องการข้าวไทยของมาเลเซียได้ ร้อยละ 62.34 ซึ่งพิจารณาค่าความยืดหยุ่นมีค่าดังนี้ 1.8449, -0.8179 และ -0.5159 ตามลำดับ ทั้งนี้เครื่องหมายลบแสดงถึงผลที่มีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้าม และกรณี ผลการศึกษาปัจจัยที่กำหนดการส่งออกข้าวไทยไปยังประเทศสิงคโปร์นั้น ปัจจัยที่สำคัญได้แก่ อัตราแลกเปลี่ยนของ สิงคโปร์ต่อดอลลาร์สหรัฐ รายได้ที่แท้จริงของสิงคโปร์ ราคาส่งออกข้าวไทยและปริมาณการส่งออกข้าวของประเทศจีน ตามลำดับ โดยปัจจัยดังกล่าวสามารถอธิบายปริมาณความต้องการข้าวไทยของประเทศสิงคโปร์ได้ร้อยละ 83.94 พิจารณาค่าความยืดหยุ่นมีค่าดังนี้ 1.8494, 1.6685, -0.3069 และ -0.0664 เครื่องหมายลบแสดงถึงผลที่มีความสัมพันธ์ ในทิศทางตรงกันข้าม