วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ 2 ประการ คือ การศึกษาความยืดหยุ่นและความลอยตัวของภาษีน้ำมัน 5 ประเภท คือ น้ำมันเบนซิน น้ำมันก๊าด น้ำมันดีเซล และ ก๊าซปิโตรเลียมประเทศเบื้องต้น ทั้งนี้เพื่อทราบการไหวตัว ของภาษีน้ำมันอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจ และการเปลี่ยนแปลงมาตรการภาษีของรัฐ เพื่อจัดทำประมาณ การรายได้จากภาษีน้ำมันในอนาคต และเป็นแนวทางในการ กำหนดนโยบายด้านภาษีน้ำมันต่อไป การศึกษาความยืดหยุ่นและความลอยตัวของภาษีน้ำมัน 5 ประเภท ได้ใช้ข้อมูลอนุกรมเวลา ของรายได้ภาษีน้ำมันปริมาณ การบริโภคน้ำมัน ราคาน้ำมัน และมูลค่าผลิตภัณฑ์ภายในประเทศ (GDP) ในช่วงปี 2528-2537 ซึ่งคำนวณโดยใช้ Regression Analysis แล้วประมาณค่าสัมประสิทธิ์ของแต่ละสมการด้วย เทคนิค Two Stage Least Squares (TSLS) การศึกษานี้ ใช้วิธีการศึกษาความยืดหยุ่นและความลอยตัวของภาษีแบบแยก ส่วน (Partition tax elasticity and buoyancy) และในการหาค่าความยืดหยุ่นของภาษีได้ทำการขจัดผลกระทบ จากการใช้มาตรการภาษีของรัฐในสมการรายได้ภาษีต่อฐานภาษี ด้วยวิธี Constant Rate Structure ผลการศึกษาพบว่าความยืดหยุ่นของภาษีต่อ GDP ของ น้ำมันเกือบทุกประเภทมีค่าต่ำ ยกเว้นน้ำมันเตา ความลอยตัว ของภาษีต่อ GDP ของน้ำมันเกือบทุกประเภทมีค่าต่ำ ยกเว้น น้ำมันเตา และก๊าซปิโตรเลียม สำหรับความยืดหยุ่นและความ ลอยตัวของภาษีต่อ GDP ของน้ำมันรวมมีค่าต่ำ และเมื่อเปรียบ เทียบกับค่าที่คำนวณได้แต่ละช่วงเวลาที่ผ่านมามีแนวโน้มลดลง ในเรื่องเกี่ยวกับความสามารถของภาษีน้ำมัน ในการทำ รายได้ (Revenue Performance) พบว่าหากปราศจากมาตรการ ภาษีแล้ว กาษีน้ำมันเบนซิน น้ำมันก๊าด น้ำมันดีเซล และ ก๊าซปิโตรเลียม มีความสามารถในการหารายได้ให้แก่รัฐค่อน ข้างต่ำ เนื่องจากความยืดหยุ่นของภาษีต่อ GDP มีค่าต่ำ ขณะที่น้ำมันเตามีความสามารถในการหารายได้โดยอัตโนมัติให้แก่ รัฐค่อนข้างสูง เนื่องจากว่าน้ำมันเตามีความยืดหยุ่นของ ภาษีต่อ GDP มีค่าค่อนข้างสูง ในเรื่องเกี่ยวกับความสามารถในการรักษาเสถียรภาพ ทางเศรษฐกิจโดยอัตโนมัติ (Automatic Stabilization) พบว่าภาษีน้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซล และก๊าซปิโตรเลียม มีส่วนช่วยในการรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจโดยอัตโนมัติ ในระดับต่ำ เนื่องจากค่าความยืดหยุ่นของภาษีต่อ GDP มีค่า ต่ำ ส่วนน้ำมันเตามีส่วนช่วยในการรักษาเสถียรภาพทาง เศรษฐกิจโดยอัตโนมัติในระดับดีกว่าเมื่อเทียบกับผลิตภัณฑ์ น้ำมันอื่น เนื่องจากค่าความยืดหยุ่นของภาษีมีค่าค่อน ข้างสูง ผลการศึกษาผลกระทบของการปรับเปลี่ยนมาตรการ ภาษีน้ำมันที่มีต่อรายได้ภาษีน้ำมันแต่ละประเภท โดยพิจารณา จากผลต่างของความลอยตัวและความยืดหยุ่นของภาษี พบว่าการใช้มาตรการภาษีของรัฐบาลในระหว่างปี 2528-2537 ยังผลให้ประสิทธิภาพในการทำรายได้จากภาษีน้ำมันก๊าด น้ำมันดีเซล น้ำมันเตา และก๊าซปิโตรเลียมสูงขึ้น ส่วนน้ำ มันเบนซินมีความสามารถในการทำรายได้ให้รัฐลดลง เนื่อง จากว่าในระยะ 2-3 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลใช้นโยบายภาษี เพื่อมุ่งรักษาสิ่งแวดล้อม ด้วยการใช้มาตรการภาษีเพื่อให้ ประชาชนใช้น้ำมันไร้สารมากขึ้น โดยการลดอัตราภาษีน้ำมัน เบนซินไร้สาร แบบจำลองที่ได้เมื่อนำไปประมาณการรายได้ภาษีแล้ว และนำมาเปรียบเทียบกับค่าที่จัดเก็บได้จริงปี 2538 แล้ว พบว่าค่าไม่แตกต่างกัน โดยดูจากค่า Theils Inequality Coefficient มีค่าน้อยกว่า 0.1 และเมื่อเปรียบเทียบ กับค่าประมาณการของกรมสรรพสามิต ในปี 2539-2540 แล้ว มีค่าไม่แตกต่างกัน