วิจัยนี้มุ่งศึกษาโครงสร้างทางฆ้องวงใหญ่ และวิเคราะห์ทำนองแปรทางระนาดเอก เพลงแป๊ะ 3 ชั้น โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะทำการวิเคราะห์ใน 3 หัวข้อ ดังนี้คือ 1. วิเคราะห์โครงสร้างทางฆ้องวงใหญ่เพลงแป๊ะ 3 ชั้น 2. วิเคราะห์เปรียบเทียบทางฆ้องวงใหญ่กับทางระนาดเอกเพลงแป๊ะ 3 ชั้น 3. วิเคราะห์ทางระนาดเอกเพลงแป๊ะ 3 ชั้น วิธีดำเนินการวิจัยเริ่มด้วยการศึกษาข้อมูลจากเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ที่เกี่ยวกับเพลงแป๊ะ 3 ชั้นจากผู้รู้ ซึ่งทางฆ้องวงใหญ่ได้จากแถบ บันทึกเสียงที่ 2 ของทำนองหลักบทเพลงตามเกณฑ์มาตรฐานดนตรีไทยระดับ 4-6 (ก่อนอุดมศึกษา) ปีการศึกษา 2540 และทางระนาดเอกได้จากศิลปินผู้มีความสามารถ 11 ท่าน เพื่อนำมา บันทึกเป็นโน๊ตอักษรไทย และโน๊ตสากล เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า 1. โครงสร้างฆ้องวงใหญ่เพลงแป๊ะ 3 ชั้น แบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ ท่อน 1 มี 3 จังหวะหน้าทับปรบไก่ ท่อน 2 มี 2 จังหวะหน้าทับปรบไก่ และสร้อยมี 4 จังหวะ หน้าทับปรบไก่ ทำนองเพลงแบ่งออกเป็น 18 ประโยค และอยู่ในบันไดเสียงโด โดยมีลูก ตกอยู่ในลำดับขั้นที่ 1 2 3 5 และ 6 ของบันไดเสียง 2. การเปรียบเทียบทางฆ้องวงใหญ่กับทางระนาดเอกเพลงแป๊ะ 3 ชั้น พบความสัมพันธ์ ระหว่างบันไดเสียงของทางระนาดเอก และบันไดเสียงทางฆ้องวงใหญ่ที่เป็นบันไดเสียงเดียวกัน เป็นส่วนใหญ่ และระนาดเอกจะบรรเลงโดยการเก็บ ยกเว้นสร้องเท่านั้นที่บรรเลงล้อกับ ทางฆ้องวงใหญ่ 3. การวิเคราะห์ทางระนาดเอกเพลงแป๊ะ 3 ชั้น พบว่า ทางระนาดเอกในแต่ละวรรค ของท่อน 1 และท่อน 2 ผู้บรรเลงส่วนใหญ่จะบรรเลงต่างกันในการบรรเลงเที่ยวแรก และ เที่ยวหลัง เพื่อให้เกิดความหลากหลาย แต่ทั้งนี้ยังมีลูกตกและบันไดเสียงเหมือนกัน โดยในแต่ละลูกตกมีการแปรทำนองที่มีหลักและกฎเกณฑ์ที่เป็นลักษณะเฉพาะแตกต่างกัน