ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อโอกาสในการศึกษาต่อระดับมัธยมศึกษา ตอนต้นของเยาวชนในชนบทภาคเหนือ ชุมชนที่ศึกษามีประชากรจำนวน 3 เชื้อชาติ ได้แก่ ชาวพื้นเมืองภาคเหนือ ชาวเขาเผ่าม้ง และชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง การศึกษาครั้งนี้ได้มุ่งความสนใจไปที่ตัวผู้กระทำได้แก่ผู้มีอำนาจในการ ตัดสินใจคือ พ่อแม่ของเด็ก ตัวเด็กและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่น ๆ ว่าภายใต้ เงื่อนไขและองค์ประกอบเช่นไร ที่ทำให้เด็กมีโอกาสหรือไม่มีโอกาสได้ศึกษา ต่อในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ใช้วิธีการวิจัยทั้งเชิงปริมาณและการวิจัยเชิง คุณภาพ พบว่าชาวชนบทส่วนใหญ่เห็นว่าการศึกษาในระดับที่สูงกว่าชั้นประถมศึกษา เป็นสิ่งที่พ่อแม่ทุกคนคาดหวังจะให้ลูกได้รับ จากการเป็นคุณค่า (value) ของการศึกษานำไปสู่การวางแผนด้านการศึกษาของลูก ซึ่งมีปัจจัยที่เป็น ตัวกำหนดสำคัญ ๆ ได้แก่ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาทั้งค่าใช้จ่ายทางตรง และค่า ใช้จ่ายทางอ้อม ค่าใช้จ่ายทางอ้อมที่สำคัญได้แก่ การสูญเสียทางสังคม (social cost) ส่วนค่าสูญเสียโอกาสพบว่ามีความสำคัญน้อยมากกลไกที่มีส่วนช่วยลดต้นทุน ทางตรง ได้แก่ ทุนการศึกษาพบว่าระบบการช่วยเหลือทางเครือญาติมีส่วนช่วยลด ต้นทุนทางตรง นอกจากนี้ยังพบว่ามีโรงเรียนมัธยมศึกษาในหมู่บ้าน (โรงเรียน ขยายโอกาส) ทำให้ต้นทุนทั้งทางตรงและทางอ้อมลดลงอย่างมากปัจจัยที่มีผล อีกประการหนึ่งคือปัจจัยภายนอกครอบครัว ได้แก่กลุ่มอ้างอิง (reference group) และการแพร่กระจายข่าวสาร (diffusion) ซึ่งมีผลต่อการคาดหวังว่าการส่งลูก เรียนต่อจะทำให้ตัวเด็กมีโอกาสเลื่อนชั้นทางสังคม (social mobility) ให้สูง ขึ้นและทำให้ชีวิตในอนาคตมีความสุขสบาย มีรายได้ประจำที่แน่นอนกว่าอาชีพ เกษตรกร นอกจากนี้ยังพบว่าเด็กที่มาจากครอบครัวที่มีฐานะร่ำรวยจะมีโอกาสได้ เรียนต่อมากกว่าเด็กที่มาจากครอบครัวที่มีฐานะยากจน ปัจจัยประการสุดท้ายได้ แก่ปัจจัยภายในครอบครัว พบว่าเด็กที่เรียนไม่เก่งหรือสติปัญญาไม่ดีจะมีโอกาส ได้เรียนต่อน้อยกว่าเด็กที่เรียนเก่งและในกลุ่มของชาวเขาเผ้าม้งยังพบว่า ลำดับที่เกิดและเพศของเด็กมีผลต่อโอกาสในการศึกษาต่อ กล่าวคือเด็กที่เป็นลูก คนโตและเด็กผู้หญิงจะมีโอกาสได้เรียนต่อน้อยมาก