ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่าง การอบรมเลี้ยงดูกับความสามารถในการคิดหาเหตุผลเชิงตรรกศาสตร์ และความรับผิดชอบของนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยินและเพื่อ เปรียบเทียบความสามารถในการคิดหาเหตุผลเชิงตรรกศาสตร์และ ความรับผิดชอบของนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยิน จำแนกตาม การอบรมเลี้ยงดู เพศ สถานภาพ ระดับชั้น ระดับอายุ และ ลำดับการเกิด กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนที่มีความบกพร่อง ทางการได้ยินที่มีระดับการสูญเสียการได้ยินตั้งแต่ 60 เดซิเบลขึ้นไป จำนวน 175 คน ซึ่งกำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนประเภทโสตศึกษา กองการศึกษาพิเศษ จำนวน 6 โรงเรียน พบว่าความสามารถในการคิดหาเหตุผลเชิงตรรกศาสตร์ของนักเรียน ที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการอบรม เลี้ยงดูแบบประชาธิปไตย แต่มีความสัมพันธ์อย่างไม่มีนัยสำคัญ ทางสถิติกับการอบรมเลี้ยงดูแบบทอดทิ้งปฏิเสธและแบบให้ความคุ้มครอง จนเกินไป ส่วนความรับผิดชอบของนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยิน มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการอบรมเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตยและ แบบให้ความคุ้มครองจนเกินไปอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ .05 ตามลำดับ ความสามารถในการคิดหาเหตุผลเชิงตรรกศาสตร์ ของนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยิน ซึ่งไดรับการอบรมเลี้ยงดู แบบประชาธิปไตย แบบทอดทิ้งปฏิเสธ และแบบให้ความคุ้มครอง จนเกินไป มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความรับผิดชอบ นักเรียนที่มี ความบกพร่องทางการได้ยินซึ่งได้รับการอบรมเลี้ยงดูต่างกัน และอยู่ในระดับขั้นต่างกันมีความสามารถในการคิดหาเหตุผล เชิงตรรกศาสตร์แตกต่างกัน นักเรียนที่ได้รับการอบรมเลี้ยงดู แบบประชาธิปไตยมีความสามารถในการคิดหาเหตุผลเชิงตรรกศาสตร์ สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการอบรมเลี้ยงดูแบบให้ความคุ้มครองจนเกินไป นักเรียนในระดับขั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 มีความสามารถในการคิดหา เหตุผลเชิงตรรกศาสตร์สูงกว่านักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ส่วนนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยินซึ่งมีเพศ สถานภาพ ระดับอายุ และลำดับการเกิดแตกต่างกัน มีความสามารถในการคิดหาเหตุผล เชิงตรรกศาสตร์ไม่แตกต่างกัน นักเรียนที่มีความบกพร่อง ทางการได้ยินซึ่งมีสถานภาพและระดับอายุแตกต่างกัน มีความรับผิดชอบแตกต่างกัน นักเรียนประจำมีความรับผิดชอบ สูงกว่านักเรียนไปกลับและนักเรียนในระดับอายุ 16 - 18 ปี มีความรับผิดชอบสูงกว่านักเรียนในระดับอายุ 13 - 15 ปี ส่วนักเรียนบกพร่องทางการได้ยินที่มีการอบรมเลี้ยงดู เพศระดับชั้น และลำดับการเกิดต่างกันมีความรับผิดชอบไม่แตกต่างกัน