ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อพัฒนาหลักสูตรการป้องกัน การใช้ยาผิดและยาเสพติด สำหรับบุคลากรในงานสาธารณสุขมูลฐาน โดยดำเนินการวิจัยในรูปแบบการวิจัยเชิงพัฒนา แบ่งเป็นสี่ขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่หนึ่งเป็นการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อดู สภาพปัญหาและความต้องการ การป้องกันการใช้ยาผิดและยาเสพติด รวมตลอดถึงการวิเคราะห์หลักสูตรโครงการฝึกอบรมอาสาสมัคร ป้องกันการใช้ยาเสพติด จังหวัดลำปาง โดยวิเคราะห์เอกสารหลักสูตร สัมภาษณ์เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่เป็นวิทยากร และสัมภาษณ์อาสาสมัคร สาธารณสุขที่เข้ารับการอบรม พบว่าปัญหาการใช้ยาผิดและยาเสพติด ยังเป็นปัญหาที่สำคัญที่จะต้องได้รับการป้องกันอาสาสมัครสาธารณสุข ต้องการได้รับความรู้ความเข้าใจ องค์ประกอบของหลักสูตรที่มีอยู่ไม่ครบ เนื้อหามีความซ้ำซ้อน ขั้นตอนที่สองเป็นการสร้างและพัฒนาโครงร่างหลักสูตร ดำเนินการโดยพิจารณาสภาพปัญหาและข้อมูลที่ได้รับจากขั้นตอนที่หนึ่ง ประกอบกับการพิจารณานโยบายของชาติมากำหนดเป็นจุดมุ่งหมาย ของหลักสูตรและหน่วยการอบรม ขั้นตอนที่สาม เป็นการนำหลักสูตร ไปทดลองใช้กับบุคลากรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ปรากฏว่ากลุ่มทดลอง ที่ได้รับการอบรมตามหลักสูตรมีความรู้ความเข้าใจได้ถูกต้องมากกว่า ก่อนการอบรมและมากกว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการอบรม ผลการประเมิน การใช้หลักสูตร โดยผู้ทำการอบรมและผู้เข้ารับการอบรมพบว่า เนื้อหา การอบรมมีความเหมาะสมและเป็นที่ต้องการของผู้เข้ารับการอบรม กิจกรรมและวิธีการอบรมเหมาะสม การประเมินผู้เข้ารับการอบรมเหมาะสม ขั้นตอนที่สี่ เป็นการพัฒนาและปรับปรุงหลักสูตรหลังการทดลองใช้ ได้หลักสูตรที่มีองค์ประกอบสำคัญคือ สภาพปัญหาและความจำเป็นของหลักสูตร จุดมุ่งหมายของหลักสูตร จุดมุ่งหมายเชิงพฤติกรรม เนื้อหาการอบรม กิจกรรมและวิธีการอบรม และวิธีการประเมินผลผู้เข้ารับการอบรม