การศึกษานี้มุ่งศึกษา (1) ลักษณะทั่วไปของผุ้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร (2) ระดับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรของผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร จำแนกเป็น 5 มิติย่อย คือ ด้านตัวงานที่ปฏิบัติ ด้านหน่วยงาน ด้านเพื่อนร่วมงาน ด้านผู้บังคัญชาและด้านสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงาน (3) ปัจจัยที่คาดว่าน่าจะมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรได้แก่ การมองเห็นโอกาสก้าวหน้าในหน้าที่การงาน การได้รับการยอมรับในงาน ความยุติธรรมในหน่วยงานและความสามัคคีในหน่วยงาน (4) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร กับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร (5) ปัญหาและข้อเสนอแนะของผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร ผู้ศึกษารวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามนำไปมอบให้ผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร จำนวน 255 คนและได้รับแบบสอบถามคืน จำนวน 206 คน คิดเป็นร้อยละ 80.78ในการวิเคราะห์ข้อมูล ผู้ศึกษาใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ร้อยละ มัชฌิมเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ในการสรุปลักษณะทั่วไปของกลุ่มเป้าหมายที่ศึกษา สรุปลักษณะของตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม และใช้สถิติอนุมาน ได้แก่การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน เพื่อวิเคราะห์ระดับและทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรกับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร 1. ลักษณะทั่วไปของผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร กลุ่มผู้ช่วยฯ ที่ศึกษา เป็นหญิง (ร้อยละ 53.4)มากกว่าชาย อายุเฉลี่ยประมาณ 41 ปี เกือบครึ่งหนึ่งของผู้ช่วยฯ (ร้อยละ 44.6) มีอายุระหว่าง 31-40 ปี เกือบสองในสามของผู้ช่วยฯ (ร้อยละ 64.6) จบการศึกษาระดับปริญญาตรี มากกว่าครึ่งของผู้ช่วยฯ ที่ศึกษา (ร้อยละ 58.7)เป็นเจ้าพนักงานปกครอง โดยดำรงตำแหน่งระดับ 4-5 มากที่สุด(ร้อยละ 39.3) กว่าหนึ่งในสามของผู้ช่วยฯ (ร้อยละ 38.8)เป็นผู้ปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรไม่เกิน 5 ปี เกือบหนึ่งในสาม (ร้อยละ 29.6) ของผู้ช่วยฯ มีอายุราชการระหว่าง16-20 ปี เกือบครึ่งหนึ่ง (ร้อยละ 45.1) ของผู้ช่วยฯมีเงินเดือนระหว่าง 6,000-10,000 บาท เกินกว่าสามในสี่ของผู้ช่วยฯ (ร้อยละ 79.1) เห็นว่ามีโอกาสได้เข้ารับการฝึกอบรม ดูงาน หรือสัมมนาเกี่ยวกับงานทะเบียนราษฎร โดยประมาณสองในสาม (ร้อยละ 66.5) ของผู้ช่วยฯ เคยเข้ารับการราชการการฝึกอบรมเกี่ยวกับงานทะเบียนราษฎรในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา 2. ระดับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรของผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร ประมาณสองในสามของผู้ช่วยฯ ที่ศึกษา (ร้อยละ 69)มีความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร (ภาพรวม)ระดับ "ปานกลาง" ส่วนผู้ที่มีความพึงพอใจในการปฏิบัติงานระดับ "สูง" (ร้อยละ 18.4) และระดับ "ต่ำ" (ร้อยละ 12.6)มีจำนวนน้อย โดยสรุป กลุ่มผู้ช่วยฯ มีความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร (ภาพรวม) ระดับ "ปานกลาง" (X = 85.83

S.D. = 5.97) และเมื่อวิเคราะห์ระดับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรตามมิติย่อย คือ (1) ด้านตัวงานที่ปฏิบัติ(X=24.22) (2) ด้านหน่วยงาน (X=16.43) (3) ด้านเพื่อนร่วมงาน (X=13.07) (4) ด้านผู้บังคับบัญชา (X=16.52)(5) ด้านสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงาน (X=15.61) พบว่าผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร มีความพึงพอใจในการปฏิบัติงานในระดับ "ปานกลาง" ในทุกมิติย่อย 3. ปัจจัยที่คาดว่าน่าจะมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร กลุ่มผู้ช่วยฯ ที่ศึกษามีความเห็นว่า การเป็นผู้ช่วยฯมีโอกาสก้าวหน้าในหน้าที่การงาน (X=9.67) และได้รับการยอมรับในงาน (X=19.69) ในระดับ "ปานกลาง" นอกจากนั้นยังมีความเห็นว่ามีความยุติธรรมในหน่วยงาน (X=16.09)และมีความสามัคคีในหน่วยงาน (X=13.22) ในระดับ "ปานกลาง" 4. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร กับความพึงพอใจฯ จากการวิเคราะห์ พบว่า (1) การได้รับการยอมรับในงาน(2) ความยุติธรรมในหน่วยงาน และ (3) ความสามัคคีในหน่วยงานเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร ส่วน (4) การมองเห็นโอกาสก้าวหน้าในหน้าที่การงาน เป็นปัจจัยที่ไม่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร 5. ปัญหา ผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร ระบุปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร ดังนี้ (1) ด้านตัวงานทะเบียนราษฎร ได้แก่ ระเบียบสำนักงานทะเบียนกลาง ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2535 กำหนดแนวทางปฏิบัติไม่ชัดเจน และกำหนดขั้นตอนการปฏิบัติในบางเรื่องมากเกินไป(2) ด้านเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร ได้แก่จำนวนเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอกับปริมาณงาน จำนวนผู้ช่วยนายทะเบียนฯ มีไม่เพียงพอกับประชาชนที่มาติดต่อ เจ้าหน้าที่ขาดความกระตือรือร้นในการปฏิบัติงาน เจ้าหน้าที่มีทัศนคติไม่ดีต่องานทะเบียนราษฎร เจ้าหน้าที่ไม่สนใจศึกษาระเบียบกฎหมายเกี่ยวกับงานทะเบียนราษฎร และเจ้าหน้าที่ขาดขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงาน (3) ด้านผู้บังคับบัญชา (นายทะเบียน)ได้แก่ ผู้บังคับบัญชาขาดการเอาใจใส่ดูแลเจ้าหน้าที่ฝ่ายทะเบียนราษฎร ผู้บังคับบัญชาขาดความรู้ ความเข้าใจในกฎหมายระเบียบทะเบียนราษฎร (4) ด้านประชาชน ได้แก่ประชาชนขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับทะเบียนราษฎรและขั้นตอนการติดต่องานทะเบียนราษฎร (5) ด้านสถานที่ปฏิบัติงาน ได้แก่ สำนักทะเบียนคับแคบ บรรยากาศไม่เหมาะสม(6) ด้านวัสดุอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน ได้แก่ อุปกรณ์และระเบียบคู่มือการปฏิบัติงานไม่เพียงพอ 6. ข้อเสนอแนะ 6.1 ผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร ได้เสนอให้มีการปรับปรุงในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ (1) ด้านตัวงานทะเบียนราษฎร ได้แก่ ควรปรับปรุงระเบียบสำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการจัดทำทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2535 เกี่ยวกับการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านให้ชัดเจน ควรปรับปรุงขั้นตอนของระเบียบฯ ให้เป็นอำนาจของนายทะเบียนทั้งหมด โดยไม่ต้องขออนุมัติผู้อำนวยการเขต (2) ด้านเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร ได้แก่ ควรเพิ่มอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ทะเบียนราษฎรให้เพียงพอกับประชาชนที่มาติดต่อ ควรแต่งตั้งผู้ช่วยนายทะเบียนท้องถิ่นฯ เพิ่มขึ้นให้เพียงพอกับประชาชนที่มาติดต่อ ควรจัดให้มีการฝึกอบรม สัมมนา หรือดูงานเกี่ยวกับทะเบียนราษฎรแก่เจ้าหน้าที่ทุกระดับ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ควรมีมาตรการตรวจสอบ หรือกำกับดูแลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ว่าถูกต้องเป็นไปตามระเบียบหรือไม่ ควรสร้างขวัญกำลังใจโดยการจัดสวัสดิการภายในสำนักทะเบียน และพิจารณาการเลื่อนเงินเดือน 2 ขั้นแก่เจ้าหน้าที่ฝ่ายทะเบียนให้มากขึ้น (3) ด้านผู้บังคับบัญชา ได้แก่ ผู้บังคับบัญชาควรดูแล สอบถามปัญหาเจ้าหน้าที่ทะเบียนเป็นประจำ สำนักทะเบียนราษฎรกรุงเทพมหานครควรจัดฝึกอบรม สัมมนานายทะเบียนเกี่ยวกับงานทะเบียนราษฎรอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ผู้บังคับบัญชาควรปรับปรุงมนุษยสัมพันธ์กับผู้ใต้บังคับบัญชา (4) ด้านประชาชน ได้แก่สำนักทะเบียนควรเพิ่มการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับสาระของกฎหมายและขั้นตอนการปฏิบัติการติดต่องานทะเบียนราษฎรให้กับประชาชนทราบมากขึ้น (5) ด้านสถานที่ปฏิบัติงานได้แก่ ควรปรับปรุงห้องทะเบียนให้สะดวกในการติดต่องานของประชาชน เช่น ควรปรับปรุงแสงสว่างให้มากขึ้นและติดตั้งเครื่องปรับอากาศในที่ทำงาน (6) ด้านอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน ได้แก่ ควรเพิ่มตู้เก็บเอกสารทะเบียนราษฎรและเพิ่มหนังสือระเบียบคู่มือปฏิบัติงานให้เพียงพอแก่เจ้าหน้าที่ทุกคน 6.2 ผู้ศึกษา มีข้อเสนอเพื่อปรับปรุงความพึงพอใจในการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรดังนี้ (1) ผู้บังคับบัญชาควรพิจารณาให้ความดีความชอบของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทะเบียนแยกจากฝ่ายอื่น (2) ผู้บังคับบัญชาควรพิจารณาความดีความชอบจากผลงาน และมีมาตรการลงโทษผู้กระทำผิด (3) กรุงเทพมหานครพิจารณาให้เจ้าหน้าที่ทะเบียนราษฎรเป็นผู้ปฏิบัติชำนาญเฉพาะเรื่อง (สาย ว.) (4) สำนักทะเบียนกรุงเทพมหานครควรจัดฝึกอบรม สัมมนา หรือดูงานทะเบียนราษฎรแก่เจ้าหน้าที่อย่างน้อยปีละ 1 ครั้งต่อคน (5) ผู้บังคับบัญชาควรจัดให้มีการประชุมปรึกษาหารือ สรุปงานของฝ่ายทะเบียนเป็นประจำเดือนละ 1 ครั้ง (6) ผู้อำนวยการเขต (นายทะเบียน)ควรแต่งตั้งผู้ช่วยนายทะเบียนฯ เพิ่มขึ้นให้เพียงพอกับปริมาณงานและประชาชนที่มาติดต่องาน (7) สำนักทะเบียนกรุงเทพมหานครและสำนักทะเบียนท้องถิ่นเขต ควรนำแนวคิดเกี่ยวกับการรื้อปรับระบบ (Reengineering) มาปรับใช้เพื่อลดขั้นตอนการปฏิบัติและการให้บริการประชาชนภายในสำนักทะเบียนท้องถิ่นเขตต่าง ๆ