งานวิจัยฉบับนี้เป็นการศึกษาการพูดภาษาไทยกลางปนกับภาษาไทยถิ่นอีสานของนักเรียน ในจังหวัดขอนแก่น ซึ่งพูดภาษาไทยถิ่นอีสานเป็นภาษาแม่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบ การพูดปนภาษาระหว่างนักเรียนที่ศึกษาในโรงเรียนในเมือง กับนักเรียนที่ศึกษาในโรงเรียน ชนบท และเปรียบเทียบการพูดปนภาษาระหว่างนักเรียนเพศหญิงและชาย ท้ายสุดเป็นการศึกษา กลุ่มคำศัพท์ภาษาไทยกลางที่ปนกับภาษาไทยถิ่นอีสาน การศึกษานี้เป็นการศึกษาในเชิง ภาษาศาสตร์สังคม เก็บข้อมูลด้วยการบันทึกเสียงการสนทนาในชีวิตประจำวันระหว่างผู้วิจัย กับนักเรียนกลุ่มตัวอย่างโดยมีปัจจัยทางสังคม 2 ตัวแปร ที่นำมาแบ่งกลุ่มนักเรียน ได้แก่ สถานที่ตั้งของโรงเรียน และเพศของผู้พูด ทั้งนี้มีนักเรียนกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ในการวิจัยนี้มีทั้งหมด จำนวน 20 คน ผลการวิจัยสอดคล้องกับสมมติฐานที่ว่า นักเรียนที่ศึกษาอยู่ในโรงเรียนในเมือง มีการปนมากกว่านักเรียนที่ศึกษาในโรงเรียนชนบท และนักเรียนเพศหญิงมีการปนภาษามากกว่า นักเรียนเพศชาย ชนิดของคำที่มีการปนมากที่สุด ได้แก่ คำนาม รองลงมาคือคำกริยา คำขยายกริยา คำคุณศัพท์ ตามลำดับ และกลุ่มคำศัพท์ที่ไม่มีการใช้คำศัพท์ภาษาไทยถิ่น อีสานเลยคือ คำสรรพนามบุรุษที่ 1 ทั้งเพศหญิงและเพศชาย ส่วนกลุ่มคำศัพท์ภาษาไทยกลาง ที่มีการปนมากที่สุดคือกลุ่มคำศัพท์ที่ใช้เรียกสัตว์และพืช รองลงมาได้แก่ กลุ่มคำศัพท์ เกี่ยวกับมนุษย์และโรค เครื่องมือเครื่องใช้ และวัฒนธรรมและประเพณี ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่า กลุ่มคำศัพท์ที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมท้องถิ่นที่นักเรียนส่วนใหญ่ ไม่รู้จัก เพราะไม่ได้ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะนักเรียนที่ศึกษาที่โรงเรียนในเมือง ทั้งนี้ผลการวิจัยยังบ่งชี้ว่าการปนภาษาไทยถิ่นกลางกับภาษาไทยถิ่นอีสานของนักเรียน ขึ้นอยู่กับปัจจัยทางสังคมทั้ง 2 ตัวแปร ในระดับที่แตกต่างกัน