การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและพัฒนามาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อม สำหรับเทศบาลเมือง ตามอำนาจหน้าที่การบริการสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งหมด 10 มาตรฐาน ซึ่งมี 2 ส่วนคือ มาตรฐานเชิงโครงสร้าง ซึ่งเป็นระบบบริหาร การจัดสิ่งแวดล้อม และมาตรฐานเชิงกระบวนการซึ่งเป็นแผนปฏิบัติการ การสร้างมาตรฐาน ประกอบด้วยนโยบาย การวางแผน การลงมือปฏิบัติ การแก้ไข และการทบทวนนโยบาย ตามลำดับ ส่วนแผนปฏิบัติการได้สร้างเกณฑ์มาตรฐานโดยการระบุปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญที่สัมพันธ์ กับผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่สำคัญและตามกฎหมายกำหนด ผู้วิจัยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะคือ 1) การร่างมาตรฐานขั้นต้นแล้วนำมาสอบถามและสัมภาษณ์ผู้บริหาร และผู้ปฏิบัติงานในเทศบาลเมืองทั่วประเทศ จำนวน 10 แห่ง 2) การประเมินผลของผู้เชี่ยวชาญ แล้วหาความสอดคล้องโดยใช้ ค่าสถิติ mode, median และ interquartile range 3) การประเมิน ผลการปฏิบัติตามมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อมของเทศบาลในเทศบาลเมืองทั่วประเทศ จำนวน 16 แห่ง ~bผลการวิจัยพบว่า~b 1) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่สอดคล้องกัน (89.04%) ส่วนความคิดเห็นที่ ไม่สอดคล้องกันได้ให้เหตุผลว่า กิจกรรมบางอย่างเทศบาลสามารถดำเนินการได้ทันทีตาม กฎหมายกำหนด และกิจกรรมบางอย่างไม่สามารถปฏิบัติได้เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านผู้เชี่ยวชาญ เครื่องมือและอุปกรณ์ และงบประมาณของเทศบาล ซึ่งส่วนนี้ผู้วิจัยได้ปรับข้อความใหม่หรือ ตัดออก 2) ผลการประเมินการปฏิบัติต่อมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อมพบว่า กลุ่มตัวอย่าง ปฏิบัติตามมาตรฐานได้มากกว่าร้อยละ 70 ยกเว้น มาตรฐานที่ 2 ให้มีและบำรุงทางน้ำ ปฏิบัติร้อยละ 43.74 ซึ่งปฏิบัติต่ำสุด มาตรฐานที่ 4 รักษาความสะอาดของถนนหรือทางเดิน และที่สาธารณะรวมทั้งการกำจัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล ปฏิบัติร้อยละ 59.03 และมาตรฐาน ที่ 5 ให้มีและบำรุงส้วมสาธารณะ ปฏิบัติร้อยละ 64.06 ดังนั้น ได้เสนอแนะว่า ผู้บริหารเทศบาลควรนำมาตรฐานที่สร้างขึ้นมาตรวจติดตาม การดำเนินงานภายในเทศบาลเพื่อควบคุมคุณภาพสิ่งแวดล้อมและปรับปรุงการปฏิบัติงานและ ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรฐานทุก 2 ปี เพื่อให้เป็นมาตรฐานปัจจุบัน รัฐบาลควรติดตามการ ดำเนินงานของเทศบาลเมื่อออกกฎหมายหรือกฎระเบียบใหม่เพื่อให้การปฏิบัติเป็นไปอย่าง ถูกต้อง ผู้บริหารเทศบาลควรมีการปกครองที่เข้มแข็งใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มงวด ในการควบคุมมลพิษ และใช้นโยบายทางการเมืองและเศรษฐกิจเข้าไปในการจัดการสิ่งแวดล้อม ในด้านการศึกษาควรให้สิ่งแวดล้อมศึกษาและการสร้างพลังอำนาจให้แก่องค์กรต่างๆ ในชุมชน และบูรณาการสิ่งแวดล้อมศึกษาเข้าไปในหลักสูตรตั้งแต่ระดับอนุบาลในโรงเรียนเทศบาล