การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการสอนญาติด้วย โปรแกรมการดูแลผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหัก หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก ต่อการปรับตัว ในการดูแลและความพึงพอใจของญาติผู้ดูแลต่อการพยาบาลที่ได้รับ โดยใช้ทฤษฎีการปรับตัว ของรอย เป็นแนวทางในการศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นญาติผู้ดูแลและผู้ป่วยสูงอายุ กระดูกสะโพกหัก ที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วย ออร์โธปิดิกส์สามัญ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิ 2 แห่งในกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ 2545 ถึงเดือน มกราคม 2546 จำนวน 54 คู่ เลือกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะ เจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนดไว้ แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 27 คู่ โดยกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลตามปกติ ร่วมกับได้รับการสอนตามโปรแกรมที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ตามแบบสอบถาม ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดการปรับตัวของญาติผู้ดูแล และแบบวัดความพึงพอใจของญาติผู้ดูแลต่อการพยาบาลที่ได้รับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติเชิงบรรยาย การทดสอบไคสแควร์ และการทดสอบด้วยสถิติที ผลการศึกษา พบว่า ในสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 6 หลังผู้ป่วยผ่าตัด ญาติผู้ ดูแลในกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการปรับตัวในการดูแล สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ .001 ตามลำดับ ญาติผู้ดูแลในกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ย ความต่างของคะแนนการปรับตัว ระหว่างสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 6 หลังผู้ป่วยผ่าตัด มากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และญาติผู้ดูแลในกลุ่มทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจต่อการพยาบาลที่ได้รับสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .001 ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมการปรับตัวในฐานะ ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหัก ที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก ซึ่ง จะส่งเสริมคุณภาพการดูแลที่ผู้ป่วยจะได้รับจากญาติผู้ดูแล