การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบ การพยาบาลโดยให้ญาติผู้ดูแลมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมอง โดยใช้กรอบ แนวคิดทฤษฎีการพยาบาลของโอเร็ม กลุ่มผู้มีส่วนร่วมในการศึกษาประกอบด้วย ทีมพยาบาล จำนวน 30 คน ญาติผู้ดูแล 22 คน และผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมอง จำนวน 20 คน ซึ่งรับการ รักษาที่หอผู้ป่วยศัลยกรรมประสาท โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช กรุงเทพมหานคร เก็บ รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการพยาบาลโดยให้ญาติผู้ดูแลมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย บาดเจ็บที่สมอง ประกอบด้วย 1) ปรากฏการณ์การมีส่วนร่วมดูแลของญาติผู้ดูแล 2) การ ส่งเสริมญาติผู้ดูแลให้มีส่วนร่วมดูแลผู้ป่วย 3) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการ ดูแล และ 4) ผลลัพธ์การดูแล ปรากฏการณ์การมีส่วนร่วมดูแลของญาติผู้ดูแล มี 5 ระยะ คือ ต้องการที่พึ่ง พร้อมมีส่วนร่วม ร่วมดูแล สร้างความมั่นใจก่อนกลับบ้าน และยืนได้ด้วย ตนเอง การส่งเสริมญาติผู้ดูแลให้มีส่วนร่วมดูแลผู้ป่วย ได้แก่ ช่วยเหลือผู้ป่วยและญาติ ผู้ดูแล พัฒนาความสามารถการดูแล พัฒนาศักยภาพผู้ป่วยและพัฒนาความสามารถของญาติ ผู้ดูแล สร้างความมั่นใจ และอำนวยความสะดวกในระยะปรับผ่าน ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับ ความสามารถในการดูแล คือ ความเชื่อถือไว้วางใจ ความเอื้ออาทรของทีมพยาบาล ครอบครัวร่วมรับรู้และช่วยเหลือ ประสบการณ์การดูแล ความหวัง การสะท้อนคิดพิจารณา กลุ่มสนับสนุนช่วยเหลือและการฟื้นสภาพของผู้ป่วย ภายหลังได้รับการดูแลตามรูปแบบการ พยาบาลผู้ป่วยมีระดับการฟื้นสภาพดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทีมพยาบาลและญาติผู้ดูแล รับรู้และพึงพอใจต่อการมีส่วนร่วมดูแลผู้ป่วยและทีมสุขภาพที่เกี่ยวข้องได้รับผลกระทบ ทั้งด้านบวกและด้านลบ ผู้วิจัยใช้กลวิธีในการปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมการดูแล ของพยาบาล คือ การกระตุ้นให้เข้าใจในสถานการณ์ที่เป็นอยู่ การให้ข้อมูลความรู้อย่าง ตอ่เนื่อง การทำเป็นแบบอย่าง การสนับสนุน และการเสริมแรง การวิจัยครั้งนี้แสดงความชัดเจนของบทบาทพยาบาล ในการส่งเสริมญาติผู้ดูแลให้มี ส่วนร่วมดูแลผู้ป่วยและสนับสนุนความตรงของทฤษฎีการดูแลตนเองที่อธิบายถึง ความสามารถ ในการดูแลสมาชิกผู้พึ่งพาว่าสามารถเรียนรู้และพัฒนาได้ รวมทั้งชี้ให้เห็นประโยชน์ของ การส่งเสริมญาติผู้ดูแลให้มีส่วนร่วมดูแลผู้ป่วย พร้อมกันนี้ผู้วิจัยได้เสนอแนะการนำรูปแบบ นี้ไปใช้ในการปฏิบัติการพยาบาล การจัดการศึกษาต่อเนื่อง การบริการด้านสุขภาพ และ การป้องกันอุบัติภัย รวมทั้งการศึกษาติดตามผลลัพธ์การดูแลในระยะยาว การวิจัยแบบ สหวิทยาการ การสร้างเครือข่ายเพื่อการวิจัย และความคุ้มค่าในเชิงเศรษฐศาสตร์ สาธารณสุขต่อไป