การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพยาบาลโดยการใช้วิธีการ นวดเท้าในการร่วมรักษาต่ออาการชาในผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลิน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลิน ที่มีอาการเท้าชา 15 ราย รับบริการในคลินิก เบาหวานผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 17 จังหวัดสุพรรณบุรี ระหว่าง วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2544 โดยเลือกแบบเจาะจง ผู้ป่วยกลุ่มตัวอย่าง 15 ราย ได้รับการติดตามให้การพยาบาลโดยวิธีการนวดเท้า ที่บ้านติดต่อกัน 3 วัน ครั้งละ 1 ชั่วโมง โดยมีขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 ก่อนนวดเท้า ผู้ศึกษาประเมินและบันทึกอาการชาเท้า โดยใช้สำลีและเข็มหมุดทดสอบความรู้สึกบริเวณ นิ้วเท้า หลังเท้า และฝ่าเท้าร่วมกับมาตรวัดความรู้สึก Visual Analog Scale ขั้นตอนที่ 2 ให้การพยาบาลโดยวิธีการนวดเท้า 30 นาที แล้วประเมินและบันทึกอาการชา ทันทีที่นวดเสร็จ ขั้นตอนที่ 3 ภายหลังนวดเสร็จผู้ศึกษามีการประเมินและบันทึกอาการชา อีก 2 ครั้ง โดยใช้ระยะเวลาห่างกัน 15 นาที ขณะที่ผู้ป่วยยังไม่มีกิจกรรมใด ๆ ผลการศึกษาพบว่าผู้ป่วย 10 ราย มีอาการชาลดลงอย่างต่อเนื่องตลอด 3 วัน ภายหลัง การให้การพยาบาลโดยวิธีการนวดเท้า ส่วนผู้ป่วยอีก 5 รายมีอาการชาลดลงได้ไม่นาน และอาการชากลับเป็นซ้ำอีกภายหลังนวดเท้าในวันนั้น ถึงแม้ว่าอาการชาจะไม่หายหมดไป แต่พบว่าอาการชาลดลงในผู้ป่วย 10 ราย และมีอาการชากลับมาเป็นซ้ำอีกในผู้ป่วย 5 ราย แต่ผู้ป่วยทุกรายก็พึงพอใจ และผู้ป่วยส่วนใหญ่ต้องการให้ทำการพยาบาลโดยวิธีการ นวดเท้าต่อไป การพยาบาลโดยการใช้วิธีการนวดเท้าในการร่วมรักษา จากการศึกษาครั้งนี้สามารถ นำไปใช้ในการให้การบำบัดทางการพยาบาลกับผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินสุลิน ที่มี อาการชาเท้า เพื่อลดอาการชาและป้องกันการเกิดแผลที่เท้าได้