การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคอาหารในชีวิต ประจำวันของผู้ป่วยเบาหวาน และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารในชีวิต ประจำวันของผู้ป่วยเบาหวาน ซึ่งประกอบด้วยลักษณะสังคมประชากร องค์ประกอบของครอบครัว บทบาทหน้าที่ของครอบครัวในการจัดการด้านอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยเบาหวาน โดยใช้ วิธีการศึกษาเชิงสำรวจจากตัวอย่างที่เป็นผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยบูรพา จำนวน 260 คน ที่มีการสุ่มแบบช่วงเวลา การเก็บรวบรวมข้อมูลนั้นใช้แบบสัมภาษณ์ที่ ผู้วิจัยสร้างและพัฒนาขึ้น ซึ่งได้ค่าทดสอบความเชื่อมั่น (Reliability) ของพฤติกรรม การบริโภคอาหารในชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ในครอบครัว และบทบาทของครอบครัวในการ จัดการด้านอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยเบาหวานเท่ากับ 0.75, 0.86 และ 0.93 ตามลำดับ ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์โดยใช้โปรแกรม SPSS/PC(+) สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ, ค่าเฉลี่ยเลขคณิต, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระหว่างกลุ่มตัวอย่าง (t-test) (One-Way analysis of variance) และวิเคราะห์การถดถอยพหุ ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยเบาหวานมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารในชีวิตประจำวัน ในระดับเสี่ยงปานกลาง อีกทั้งบทบาทของครอบครัวในการจัดการด้านอาหารที่เหมาะสมกับโรค และความสัมพันธ์ในครอบครัว พบว่าอยู่ในระดับปานกลางเช่นเดียวกัน นอกจากนั้นยังพบว่า ความแตกต่างทาง เพศ อายุ สถานภาพสมรส การศึกษา ฐานะเศรษฐกิจ ระยะเวลาที่แพทย์ วินิจฉัยว่าเป็นเบาหวาน ความคิดเห็นต่อความรุนแรงของโรค รูปแบบครอบครัวและสถานภาพ ทางเครือญาติสูงสุดของผู้ป่วย ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคอาหารในชีวิต ประจำวันของผู้ป่วยเบาหวาน ส่วนบทบาทของครอบครัวในการจัดการด้านอาหารที่เหมาะสม กับโรค การไม่ได้ประกอบอาชีพ และความสัมพันธ์ในครอบครัวมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม บริโภคอาหารอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และสามารถพยากรณ์ พฤติกรรมการบริโภคอาหารในชีวิตประจำวันของผู้ป่วยเบาหวานได้ร้ยละ 25.7 โดยบทบาทของ ครอบครัวในการจัดการด้านอาหารที่เหมาะสมกับโรคสามารถทำนายพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ในชีวิตประจำวันของผู้ป่วยเบาหวานถึงร้อยละ 19.7 ดังนั้นจึงเสนอแนะให้สร้างความตระหนัก และส่งเสริมให้เห็นถึงศักยภาพของครอบครัวในเรื่องการดูแลผู้ป่วยเรื้อรังแก่ครอบครัว และบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะในเรื่องการควบคุมอาหารและนำศักยภาพของครอบครัว ที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์