การศึกษานี้ดำเนินการที่คลินิกเบาหวานและคลินิกรักษาโรคทั่วไป ณ โรงพยาบาล เลิดสิน กรุงเทพมหานคร ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2540 ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2541 (ระยะเวลา 10 เดือน) วัตถุประสงค์ของการศึกษาคือ 1) เพื่อหาอุบัติการของอาการไอจาก ยากลุ่ม angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitor ในผู้ป่วยโรคความดัน โลหิตสูงที่มีและไม่มีโรคเบาหวานร่วมด้วย และ 2) เพื่อเปรียบเทียบอุบัติการของอาการไอ ที่พบในผู้ป่วย 2 กลุ่ม โรคดังกล่าว ผู้ป่วย 758 คน (เพศชาย 272 คน และเพศหญิง 486 คน) ได้รับการสัมภาษณ์และบันทึกรายละเอียดลงในแบบบันทึกข้อมูล อายุเฉลี่ย ((+,ฑ)SD) ของผู้ป่วยคือ 61.80(+,ฑ)11.72 ปี ระยะเวลาเฉลี่ยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรค เบาหวานคือ 5.48(+,ฑ)5.81 ปีและ 7.94(+,ฑ)5.14 ปี ตามลำดับ ผู้ป่วย 380 คน (50.13%) มีโรคความดันโลหิตสูงและ 378 คน (49.87%) มีโรคความดันโลหิตสูงร่วมกับโรคเบาหวาน การประเมินระดับของความน่าจะเป็นอาการข้างเคียงจากยาที่ทำให้เกิดอาการไอใช้ Naranjos algorithm ผลการศึกษาพบอุบัติการของอาการไอจากยากลุ่ม ACE inhibitor โดยรวมคือ 6.86% ซึ่งอุบัติการของอาการไอในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีเบาหวานร่วมด้วย (7.41%) ไม่แตกต่างจากอุบัติการในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่มีเบาหวานร่วมด้วย (6.32%) อุบัติการของการไอที่เกิดจากยา enalapril, quinapril และ perindopril ซึ่งเป็นยา ที่ใช้มากเท่ากับ 6.95%, 7.29% และ 5.56% ตามลำดับ อุบัติการของการไอที่เกิดจากยา ACE inhibitors แต่ละชนิด (ทั้ง 3 ชนิดนี้) ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีเบาหวาน ร่วมด้วยไม่แตกต่างจากผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่มีเบาหวาน ลักษณะอาการไอที่พบได้แก่ ไอแห้ง (48%) คันคอ (32.7%), ไอแห้งร่วมกับคันคอ (7.7%) ไอแห้งร่วมกับคันคอและมี เสมหะ (3.85%) และมีเสมหะอย่างเดียว (7.7%) ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไอวันละ 1-5 ครั้ง (65.38%) และมีความรุนแรงของอาการไอน้อย (48%) ระยะเวลาที่เริ่มไอหลังจากรับประทานยา และช่วงเวลาที่มีอาการไอพบว่าน้อยกว่า 6 เดือน อุบัติการของอาการไอพบในเพศหญิง (7.82%) มากกว่าเพศชาย (5.15%) ผู้ป่วยที่ไอส่วนใหญ่ (67.3%) สามารถรับประทานยา ACE inhibitors ต่อไปได้ การหยุดยา ACE inhibiors ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีและ ไม่มีเบาหวานร่วมด้วย ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสรุปอุบัติการของอาการไอที่เกิดจากยากลุ่ม ACE inhigitor ในผู้ป่วยโรค ความดันโลหิตสูงที่มีและไม่มีโรคเบาหวานร่วมด้วย พบว่าไม่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม อาการไอจากยา ACE inhibitors บางครั้งเป็นอาการข้างเคียงที่ไม่สามารถทนได้เป็นเหตุ ให้ผู้ป่วยหยุดใช้ยา ดังนั้นหน้าที่ของเภสัชกรในการบริบาลผู้ป่วยทางเภสัชกรรมจะช่วย ให้ผู้ป่วยมีความระมัดระวังผลข้างเคียงของยาและนำไปสู่ผลการใช้ยาตามที่ต้องการ