การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินทัศนคติ ความรู้ และบทบาทของ เภสัชกรชุมชนในการให้คำปรึกษาด้านสมุนไพร รวมทั้งศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการให้คำปรึกษา นอกจากนี้ยังทำการสำรวจผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีจำหน่ายในร้านขายยา การวิจัยครั้งนี้อาศัย กรอบแนวคิดที่มีการประยุกต์มาจากทฤษฎีการกระทำด้วยเหตุผล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถาม ซึ่งได้ส่งไปยังเภสัชกรชุมชนทั่วประเทศจำนวน 1,010 ราย พบว่า ภายใน 6 สัปดาห์ มีแบบสอบถามตอบกลับมาจำนวน 441 ฉบับ (44.32%) แต่สามารถนำมาวิเคราะห์ได้ ตามเกณฑ์ของการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจำนวน 356 ฉบับ ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์โดยสถิติ เชิงบรรยาย และวิธีการวิเคราะห์ถดถอยแบบพหุ ผลการศึกษาพบว่า การปฏิบัติของเภสัชกรชุมชนในการให้คำปรึกษาด้านสมุนไพรยังมีจำกัด โดยประมาณ 70 เปอร์เซ็นต์ของผู้ตอบให้คำปรึกษาด้านสมุนไพรแก่ลูกค้าไม่เกิน 10 รายต่อเดือน ปัจจัยที่มีผลต่อการให้คำปรึกษาด้านสมุนไพรของเภสัชกรคือ ผู้บริโภคหรือลูกค้า, ทัศนคติ, และการส่งเสริมการขาย พบว่าการปฏิบัติของเภสัชกรชุมชนในการให้คำปรึกษาด้านสมุนไพรมี ลักษณะการให้บริการตามความต้องการของลูกค้า มากกว่าจะเป็นฝ่ายเริ่มต้นให้คำปรึกษาแก่ ลูกค้าที่มาขอซื้อผลิตภัณฑ์สมุนไพร นอกจากนั้นยังพบว่า เภสัชกรโดยเฉลี่ยมีทัศนคติในเชิง บวกต่อสมุนไพร ยกเว้นในด้านของคุณภาพและมาตรฐานผลิตภัณฑ์ เภสัชกรส่วนใหญ่ยังคงไม่มั่นใจ ในคุณภาพและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์สมุนไพร ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อทัศนคติของเภสัชกรต่อสมุนไพร ได้แก่ อายุ, พฤติกรรมในอดีต, บรรทัดฐานทางสังคม และความรู้ อายุเป็นเพียงปัจจัยตัวเดียว ที่มีความสัมพันธ์ในเชิงลบกับทัศนคติ ขณะที่ปัจจัยตัวอื่นมีความสัมพันธ์ในเชิงบวก สำหรับ ความรู้ด้านสมุนไพรของเภสัชกรชุมชน พบว่าเภสัชกรมีความรู้ในสมุนไพรที่คัดเลือกมา 10 ตัว โดยเฉลี่ยเท่ากับ 6.01 (0=ไม่มีความรู้, 10=มีความรู้มากที่สุด) โดยเภสัชกรรู้สึกว่าตนเอง มีความรู้มากที่สุดเกี่ยวกับสมุนไพรมะขามแขก (7.03) ขณะที่กวาวเครือเป็นสมุนไพรที่เภสัชกร รู้สึกว่ามีความรู้น้อยที่สุด (3.98) และในการสำรวจผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีจำหน่ายในร้านขายยา พบว่าผลิตภัณฑ์สมุนไพรได้แพร่หลายในร้านยา โดยมีฟ้าทะลายโจร (85.8%) และมะขามแขก (82.8%) เป็นสมุนไพรที่แพร่หลายมากที่สุด ผลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการสร้างกลยุทธ์ในการเพิ่มศักยภาพของ เภสัชกรชุมชน และการพัฒนารูปแบบการให้บริการด้านสมุนไพรในร้านยา ซึ่งจะก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุดตามมาต่อผู้บริโภคในการใช้สมุนไพร