ฮีโมฟีเลีย-เอ (Hemophilia A) เป็นโรคพันธุกรรมชนิด X-ling recessive ที่ทำ ให้เลือดออกง่ายแต่หยุดยาก เกิดจากมิวเตชั่นของยีนแฟคเตอร์แปด ยีนนี้อยู่บนโครโมโซม-เอ็กซ์ ส่วนปลายในตำแหน่ง Xq28 ซึ่งมีขนาด 186 กิโลเบส ประกอบด้วยเอ็กซอน จำนวน 26 เอ็กซอน และ สังเคราะห์เอ็ม-อาร์เอ็นเอขนาด 9 กิโลเบส ความผิดปกติของยีนแฟคเตอร์แปดมีลักษณะ หลากหลาย ส่งผลให้เกิดความแตกต่างในความรุนแรงของโรค เพื่อที่จะศึกษาสมุฏฐานระดับอณู ของโรคฮีโมฟีเลีย-เอในผู้ป่วยไทย งานวิจัยในวิทยานิพนธ์นี้จึงทำการตรวจกรองและ วิเคราะห์มิวเตชั่นของยีนแฟคเตอร์แปด ด้วยวิธี single strand conformation polymorphism (SSCP) และวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของดีเอ็นเอ ยีนแฟคเตอร์แปดที่นำมาศึกษาแยกด้วยวิธี long reverse transcription-polymerase chain reaction (RT-PCR) และจาก จีโนมิค- ดีเอ็นเอด้วยวิธีพีซีอาร์ (PCR) ส่วนของยีนใช้กำหนดโครงสร้างของโปรตีนและที่ใช้ควบคุม การแสดงออกของยีนนำมาเพิ่มปริมาณและแบ่งออกเป็นแปดชิ้น ในจำนวนนี้ สี่ชิ้นที่มีส่วนของ ยีนที่ใช้กำหนดโครงสร้างของโปรตีน แยกมาจาก cDNA อีกสี่ชิ้นประกอบด้วยบริเวณที่มี promoter บริเวณยีนส่วน exon 14 (จำนวน 2 ชิ้น) และบริเวณ polyadenylation signal แยกมาจาก จีโนมิค-ดีเอ็นเอ ชิ้นของดีเอ็นเอเหล่านี้ถูกตัดด้วยเอนไซม์ตัดจำเพาะหรือทำให้สั้นลง ด้วยวิธี nested PCR ก่อนตรวจกรองด้วยวิธี SSCP และวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ เมื่อพบ มิวเตชั่น จึงทำการตรวจสมาชิกทุกคนในครอบครัวที่สามารถตามมาตรวจได้ด้วยวิธี SSCP หรือ heteroduplex analysis (HA) เพื่อให้ทราบภาวะของพาหะและไม่ใช่พาหะในสมาชิกครอบครัว จากการศึกษายีนแฟคเตอร์แปดของผู้ป่วยฮีโมฟีเลีย-เอ จำนวน 19 คน พบมิวเตชั่น 9 ชนิด ในผู้ป่วยจำนวน 9 คน นอกจากนี้ยังพบ polymorphism ชนิด V56D ซึ่งเคยมีผู้รายงาน ไว้แล้ว ในผู้ป่วย 1 คน โดยไม่พบนิวเตชั่นที่เป็นสาเหตุของโรค ในบรรดามิวเตชั่น 9 ชนิด ที่พบ 3 ชนิด (1191 del A, 1187-1188 del ACAC และ 1439 ins A) ได้เคยมีการรายงาน มาก่อนแล้ว อีก 6 ชนิด ซึ่งประกอบด้วย ชนิดที่มีการขาดหายของดีเอ็นเอสั้น ๆ 3 แบบ (1145 del T, 1534 del A และ 1458 del GA) ชนิดที่มีการเพิ่มของดีเอ็นเอ 2 แบบ (1934 ins TA และ 75-bp ins at exon 22/23 boundary) และชนิดที่มีการเปลี่ยนของกรด อะมิโน 1 แบบ (W2229S) ยังไม่เคยมีการค้นพบมาก่อน มิวเตชั่นที่พบใน 7 ราย มีความสัมพันธ์ กับอาการทางคลินิก ที่มาสนใจ คือ มิวเตชั่นชนิด frameshift ในผู้ป่วย 2 ราย ไม่มีความ สัมพันธ์กับอาการทางคลินิก เนื่องจากมีความรุนแรงของโรคขั้นปานกลาง ซึ่งอาจจะอธิบายได้ จากการเกิด slippage ระหว่างการสังเคราะห์เอ็ม-อาร์เอ็นเอของยีนแฟคเตอร์แปด ทำให้มี เอ็ม-อาร์เอ็นเอที่มีรหัสพันธุกรรมในลักษณะ in-frame เกิดขึ้นในบริเวณที่มีนิวคลีโอไทด์ ชนิด A เรียงติดต่อกันจำนวน 9 และ 8 ตัว ตามลำดับ มิวเตชั่น 8 ชนิด พบว่าผู้ป่วยได้รับ ถ่ายทอดมาจากแม่ ส่วนอีก 1 ชนิด (75-bp insertion ที่ exon 22/23 boundary) ไม่ทราบว่า ผู้ป่วยได้รับการถ่ายทอดมาหรือไม่ เนื่องจากมีเพียงผู้ป่วยเท่านั้นที่เข้าร่วมในการ ศึกษานี้ ในครอบครัวที่มีสมาชิกเพศหญิงหลายคน การตรวจภาวะพาหะและไม่ใช่พาหะสามารถ กระทำได้ ส่วนมิวเตชั่น ของยีนแฟคเตอร์แปดในผู้ป่วยจำนวน 10 คนที่เหลือ ตรวจไม่พบด้วย วิธี SSCP จะต้องตรวจด้วยวิธีที่มีความไวยิ่งขึ้นต่อไป