โรคมะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายอันดับที่ 3 ของมะเร็งในสตรีไทย และมีอัตราการ เสียชีวิตจากโรคนี้เพิ่มขึ้นทุกปี โรคนี้ถ้าตรวจพบในระยะเริ่มแรกสามารถรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้นการเฝ้าระวังโรคด้วยการตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ จะช่วยให้ ค้นพบโรคมะเร็งเต้านมในระยะแรกได้ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษา โดยประยุกต์ทฤษฎีแรงจูงใจในการป้องกันโรค ร่วมกับแรงสนับสนุนจากตัวแทนแม่บ้านและการตั้งเป้าหมายมาเป็นแนวทางในการกำหนดกิจกรรม ซึ่งประกอบด้วยการบรรยายประกอบสื่อ การใช้ตัวแบบ การอภิปรายกลุ่ม การสาธิตและฝึกปฏิบัติ การตั้งเป้าหมายในการฝึกทักษะและการบันทึกพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง และการ กระตุ้นเตือน กลุ่มตัวอย่างเป็นสตรีอายุระหว่าง 30-50 ปี จำนวน 156 คน โดยเป็นกลุ่มทดลอง จำนวน 76 คน อาศัยอยู่ในตำบลบางจักและกลุ่มเปรียบเทียบจำนวน 80 คน อาศัยอยู่ในตำบลไผ่ดำ พัฒนา อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง โดยกลุ่มทดลองได้รับกิจกรรมสุขศึกษาจากผู้วิจัย ใช้ เวลาในการศึกษา 16 สัปดาห์ รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ ทำการเก็บรวบรวมข้อมูล 3 ครั้ง คือ ก่อนการทดลอง หลังการทดลองและระยะติดตามผล ผลการวิจัยพบว่าหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงในด้านความรู้ การรับรู้ ความรุนแรงและการรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม ความคาดหวังในความสามารถ ตนเองและความคาดหวังในผลลัพธ์ของการตรวจเต้านมด้วยตนเอง และมีพฤติกรรมการตรวจเต้านม ด้วยตนเองสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งแสดงว่า โปรแกรมสุขศึกษาดังกล่าว สามารถสร้างแรงจูงใจในการป้องกันโรคมะเร็งเต้านมระยะรุนแรง นำไปสู่การมีพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเองที่ถูกต้องและสม่ำเสมอ สามารถนำไปประยุกต์ ใช้กับสตรีกลุ่มอื่นๆ เช่น ในสถานประกอบการ สมาคมสตรีต่างๆ