การวิจัยเชิงบรรยายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึง ทัศนคติต่อโรค รูปแบบการบอกการวินิจฉัยโรคตามการ รับรู้ของผู้ป่วย ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคเมื่อผู้ป่วย มีทัศนคติต่อโรคและรับรู้การบอกการวินิจฉัจโรคด้วยรูป แบบที่แตกต่างกัน รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคกับการปรับตัวในผู้ป่วยมะเร็ง เต้านม โดยใช้ทฤษฎีการปรับตัวของรอยเป็นแนวทาง ในการศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มารับการรักษาที่ หน่วยตรวจโรคผู้ป่วยนอก ศัลยกรรม อายุรกรรม ของ โรงพยาบาลรามาธิบดี และงานเคมีบำบัดผู้ป่วยนอก สถาบันมะเร็งแห่งชาติ โดยเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ ที่กำหนดไว้ จำนวน 40 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บ รวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบคำถามปลายเปิดเกี่ยวกับทัศนคติและรูปแบบการบอก การวินิจฉัย แบบวัดปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคมะเร็ง ที่ผู้วิจัยแปลจากแบบสอบถามปฏิกิริยาการตอบสนองต่อ การวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งของสตรอมบอร์ก และแบบวัด การปรับตัวต่อความเจ็บป่วยที่ผู้วิจัยดัดแปลงจากแบบวัด การปรับตัวต่อภาวะเจ็บป่วยของ จุฬารักษ์ กวีวิวิธชัย โดยเก็บข้อมูล 3 ครั้ง ครั้งที่ 1 หลังจากผู้ป่วยทราบ การวินิจฉัยภายใน 1 เดือน ครั้งที่ 2 หลังจากผู้ป่วย ทราบการวินิจฉัย 2 เดือนหรือก่อนและหลังจากนี้ 1 สัปดาห์ ครั้งที่ 3 หลังจากผู้ป่วยทราบการวินิจฉัย 3 เดือนหรือก่อนและหลังจากนี้ 1 สัปดาห์ ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีทัศนคติต่อ โรคมะเร็งในด้านลบ และ รับรู้การบอกการวินิจฉัย โรคในรูปแบบการบอกตรง ๆ ในเดือนแรกผู้ป่วยมี ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคค่อนไปทางด้านการเผชิญ หน้าสู้โรคเล็กน้อย เดือนที่ 2 และเดือนที่ 3 ผู้ป่วย มีปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคโดยการเผชิญหน้าสู้โรค มากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการปรับตัวพบว่า เดือนแรกผู้ป่วยมีการปรับตัวโดยรวมค่อนไปทางต่ำ เล็กน้อย เดือนที่ 2 และเดือนที่ 3 ผู้ป่วยมีการปรับ ตัวดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนผลการเปรียบ เทียบปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคเมื่อผู้ป่วยมีทัศนคติ ต่อโรค และรับรู้การบอกการวินิจฉัยโรคในรูปแบบที่ แตกต่างกัน พบว่าผู้ที่มีทัศนคติต่อโรคด้านบวกมีปฏิกิริยา การตอบสนองต่อโรคโดยการเผชิญหน้าต่อสู้ มากกว่า ผู้ที่มีทัศนคติต่อโรคด้านลบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติใน ทุกช่วงเวลา คือ ทั้งในเดือนที่ 1 เดือนที่ 2 และ เดือนที่ 3 แต่พบว่าผู้ที่รับรู้การบอกการวินิจฉัยโรค ในรูปแบบที่แตกต่างกันมีปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรค ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกช่วงเวลา ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างปฏิกิริยาการตอบ สนองต่อโรคกับการปรับตัว พบว่าปฏิกิริยาการตอบสนอง โดยการเผชิญหน้าต่อสู้ มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการ ปรับตัวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกช่วงเวลา คือ ในเดือนที่ 1 เดือนที่ 2 และเดือนที่ 3 r=.79,.78 และ .72 ตามลำดับ โดยค่า p ทั้งหมด <.001 นอกจาก นี้ยังพบว่า ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรคโดยการเผชิญหน้า ต่อสู้มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการปรับตัวในเดือนถัดไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อ โรคเดือนที่ 1 กับการปรับตัวเดือนที่ 2 และเดือนที่ 3 (r=.46, p<.01 และ r=.58, p<.001) และปฏิกิริยา การตอบสนองต่อโรคเดือนที่ 2 กับการปรับตัวเดือนที่ 3 r=.55, p<.01 ผลการศึกษาครั้งนี้สนับสนุนความตรงของทฤษฎี การปรับตัวของรอยเป็นส่วนใหญ่ กล่าวคือ สิ่งเร้าตรงได้ แก่ การที่บุคคลได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง สิ่งเร้า เงียบ ได้แก่ทัศนคติต่อโรค สิ่งเร้าทั้ง 2 เข้าสู่ระบบ ของบุคคล ทำให้บุคคลมีกระบวนการคิด ตัดสินใจ คือ ปฏิกิริยาการตอบสนองต่อโรค และแสดงผลลัพธ์ออกมา ในรูปของพฤติกรรมการปรับตัว นอกจากนี้ผู้วิจัยได้เสนอ แนวทางการนำผลการวิจัยไปใช้ในการปฏิบัติการ พยาบาล และเสนอแนะการวิจัยครั้งต่อไป