การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างแบบทดสอบวินิจฉัยวิชาคณิตศาสตร์ เรื่องอัตราส่วนตรีโกณมิติ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 3 ฉบับคือ แบบทดสอบพื้นฐาน สมบัติของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก แบบทดสอบพื้นฐานความคล้าย และแบบทดสอบอัตราส่วนตรีโกณมิติ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2540 ของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดขอนแก่น จำนวน 500 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน(Multi-Stage Random Sampling) วิธีการดำเนินสร้างแบบทดสอบวินิจฉัย ได้ทำการทดสอบ 3 ครั้ง กล่าวคือ ทดสอบครั้งที่ 1 และทดสอบครั้งที่ 2 เพื่อปรับปรุงและคัดเลือกข้อสอบ ส่วนการทดสอบครั้งที่ 3เป็นการทดสอบเพื่อหาคุณภาพของแบบทดสอบ ผลการวิจัยปรากฎดังนี้ ฉบับที่ 1 มีข้อสอบจำนวน 15 ข้อ มีค่าความยากตั้งแต่ .32 ถึง .65 ค่าอำนาจจำแยกตั้งแต่ .42 ถึง .73 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .79 ฉบับที่ 2 มีข้อสอบจำนวน 15 ข้อ มีค่าความยากตั้งแต่ .32 ถึง .58 ค่าอำนาจจำแนกตั้งแต่ .34 ถึง .75 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .68 ฉบับที่ 3 มีข้อสอบจำนวน 40 ข้อ มีค่าความยากตั้งแต่ .24 ถึง .75 ค่าอำนาจจำแนก.32 ถึง .77 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .85 สำหรับค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาของแบบทดสอบให้ผู้เชี่ยวชาญทางด้านเนื้อหาจำนวน 4 ท่าน เป็นผู้พิจารณา ปรากฎว่าแบบทดสอบวินิจฉัยทั้งสามฉบับ เป็นแบบทดสอบที่มีคุณภาพ สามารถวัดเรื่องอัตราส่วนตรีโกณมิติได้จริง