สภาพสังคมไทยในปัจจุบันเป็นลักษณะครอบครัวใหม่ สตรีมีส่วนร่วมในการทำงานนอกบ้าน เพื่อหารายได้ช่วยครอบครัว เมื่อมีบุตรจะประสบปัญหาขาดคนเลี้ยงดูบุตรที่ไว้วางใจได้ โดย เฉพาะช่วงหลังคลอดจนถึงวัยก่อนเข้าชั้นอนุบาล ซึ่งการจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็กในที่ทำงาน ของพ่อแม่จะช่วยบรรเทาภาระที่เกิดขึ้น มีโอกาสอยู่ใกล้กับลูก แม่สามารถมาให้นมลูกได้ ซึ่งนมแม่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและช่วยเสริมสร้างความรักความผูกพันได้มากยิ่งขึ้น การจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็กขึ้นในหน่วยงานราชการจัดได้ว่าเป็นสวัสดิการที่เอื้ออำนวย ความสะดวกให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ภายในหน่วยงาน ค่าบริการไม่แพง และสามารถ ให้บริการแก่บุตรหลานของบุคคลภายนอกในบริเวณใกล้เคียงอีกด้วย การวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมภายใน พฤติกรรมของผู้ใช้สถานรับ เลี้ยงเด็กในหน่วยงานราชการที่รับเลี้ยงเด็กตั้งแต่วัยแรกเกิด - 4 ปี ตลอดจนปัญหาที่ เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และนำมาวิเคราะห์ลักษณะสภาพแวดล้อมภายใน เพื่อได้เกณฑ์ที่ เหมาะสมสำหรับการออกแบบ ผู้วิจัยได้ศึกษาข้อมูลด้วยการค้นคว้าจากเอกสาร การสำรวจที่ตั้ง สภาพแวดล้อมภายนอก การใช้พื้นที่ การจัดสภาพแวดล้อมภายใน และการสัมภาษณ์การประกอบกิจกรรม ปัญหาการ ทำงานของผู้ปฏิบัติงาน จากสถานรับเลี้ยงเด็กในหน่วยงานราชการ 5 แห่งในเขตกรุงเทพมหานคร ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์ด้วยการหาค่า เปรียบเทียบ และตีความเพื่อให้ทราบถึง ลักษณะองค์ประกอบ การใช้พื้นที่สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม พฤติกรรมทำงานและความ ต้องการของผู้ใช้อาคาร ผลจากการวิจัย สามารถสรุปเป็นเกณฑ์การออกแบบสภาพแวดล้อมภายในที่เหมาะสม สำหรับสถานที่รับเลี้ยงเด็กในหน่วยงานราชการดังนี้ 1. สภาพที่ตั้งควรอยู่ในที่ร่มรื่น ห่างไกลมลภาวะ อากาศถ่ายเทได้ดี ได้แสงธรรมชาติ ไม่ถูกแดดตอนบ่าย สะดวกต่อการปรับปรุงระบบสาธารณูปโภคและอยู่ใกล้หน่วยงานบริการ ทางการแพทย์ 2. ลักษณะการจัดองค์ประกอบแบ่งได้ 2 แบบ ได้แก่ การเลี้ยงเด็กแรกเกิด - 2 ปี และการเลี้ยงเด็กตั้งแต่แรกเกิด - 4 ปี โดยใช้พื้นที่ห้องเลี้ยงเด็กอยู่ระหว่าง 1.86-2.56 ตร.ม./เด็ก 1 คน 3. การจัดสภาพแวดล้อมภายในสำหรับห้องเลี้ยงเด็ก ประกอบด้วยอุปกรณ์เครื่องใช้ที่ จำเป็นอันได้แก่ ที่นอน ที่ชงนม ที่อาบน้ำ ห้องน้ำ-ส้วม ที่เก็บของใช้สำหรับเด็ก เลือกโทนสี ที่สว่างสดใส เลือกวัสดุพื้นที่อ่อนนุ่ม ทำความสะอาดได้ง่าย สามารถระบายอากาศได้ดี มีการ ตกแต่งห้องให้น่ารักเหมาะสมกับวัยและประหยัด