การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์ โครงสร้างเชิงเส้นระหว่างปัจจัยเชิงสาเหตุกับผลสัมฤทธิ์ทางการ เรียนทางด้านศิลปะของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีที่ 2 สาขาช่างเทคนิคสถาปัีตยกรรม และเพื่อศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเชิงสาเหตุ กับ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทางด้านศิลปะ ของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีที่ 2 สาขาช่างเทคนิคสถาปัตยกรรม สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ใน การศึกษาครั้งนี้ คือ นักศึกษาที่เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีที่ 2 สาขาช่างเทคนิคสถาปัตยกรรม ปีการศึกษา 2543 สังกัดกองวิทยาลัยเทคนิค กรมอาชีวศึกษา ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวนทั้งสิ้น 188 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) โดยใช้เกณฑ์ตามตารางของ Krejcie and Morgan ส่วนเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม กับ แบบทดสอบทางการเรียนทางด้านศิลปะ สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล เบื้องต้นโดยการหาค่าสถิติพื้นฐานของตัวแปร และตรวจสอบความสอดคล้อง ของรูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่พัฒนาขึ้น กับ ข้อมูลเชิงประจักษ์ด้วย โปรแกรมลิสเรล 8.14 ~bผลการวิจัยสรุปว่า~b 1. โมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นระหว่างปัจจัยเชิงสาเหตุ กับ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนทางด้านศิลปะของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีที่ 2 สาขาช่างเทคนิคสถาปัตยกรรม ประกอบ ด้วย 3 ปัจจัย คือ ปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางบ้าน ปัจจัยทางสถานศึกษา และ ปัจจัยคุณลักษณะผู้เรียน พบว่า โมเดลที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูล เชิงประจักษ์ ความตรงของโมเดลพิจารณาได้จากค่าไคสแควร์ เท่ากับ 31.43 (p = 0.44) มีดัชนีความสอดคล้อง (GFI) เท่ากับ 0.966 ดัชนีความสอดคล้องที่ปรับค่า (AGFI) เท่ากับ 0.92 2. ความสัมพันธ์ระหว่างโมเดลปัจจัยเชิงสาเหตุ กับ ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนทางด้านศิลปะของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีที่ 2 สาขาช่างเทคนิคสถาปัตยกรรม สามารถอธิบายผล สัมฤทธิ์ทางการเรียนได้ร้อยละ 88(R(2) = 0.88)