การศึกษานี้ได้ทำการศึกษา apoptosis และโปรตีนที่เกี่ยวข้องในมะเร็ง ท่อน้ำดีและเนื้อเยื่อตับปกติ พร้อมทั้งวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่าง apoptosis index (AI) และการแสดงออกทาง p53 Fas Bcl-2 Ki-67 histologic type และอัตรารอดชีวิต โดยเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อมะเร็งท่อ น้ำดีจำนวน 103 ราย ศึกษาจำแนกชนิดมะเร็งท่อน้ำดีโดยการย้อม H&E และ ศึกษา apoptosis ด้วยวิธี TUNEL method และศึกษาโปรตีนที่เกี่ยวข้องด้วย วิธี immunoperoxidase ผลการศึกษาพบว่า AI ในเนื้อเยื่อมะเร็งท่อน้ำ น้ำดีเฉลี่ย 1.640(+ฑ)1.012 บริเวณรอยต่อเฉลี่ย 1.784(+ฑ)1.059 ใน เยื่อบุท่อน้ำดีปกติเฉลี่ย 0.167(+ฑ)0.447 ตัวอย่างตับปกติเฉลี่ย 1.002 (+ฑ)0.895 จากผลการศึกษามะเร็งท่อน้ำดีชนิด papillary adenocarcinoma 23 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 1.617(+ฑ)1.346 well-differentiated adenocarcinoma 26 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 1.710(+ฑ)0.961 moderately-differentiated adenocarcinoma 12 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 1.389(+ฑ)0.633 poorly- differentiated adenocarcinoma 22 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 2.003(+ฑ)2.174 squamous cell carcinoma 3 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 2.796(+ฑ)2.760 และ adenocarcinoma carcinoma 10 ราย มีค่า AI เฉลี่ย 1.535(+ฑ)0.763 ผลการศึกษาโปรตีนที่ เกี่ยวข้องพบว่าที่บริเวณขอบของมะเร็งมีการแสดงออก Ki-67 คิดเป็นค่า proliferation index (PI) เฉลี่ย 28.098(+ฑ)22.005% ในเนื้อเยื่อ มะเร็งชนิด papillary adenocarcinoma มีค่า (PI) เฉลี่ย 45.296(+ฑ) 18.83% well-differentiated adenocarcinoma เฉลี่ย 44.60(+ฑ)5.03% moderately-differentiated adenocarcinoma 48.52(+ฑ)10.45% poorly- differentiated adenocarcinoma เฉลี่ย 43.01(+ฑ)21.85% squamous cell carcinoma เฉลี่ย 35.47(+ฑ)16.80% โปรตีน p53 มีการแสดงออกจำนวน 52 ราย จากทั้งหมด 103 ราย คิดเป็น 51.48% แบ่งเป็นเกรด 1 จำนวน 19 ราย คิดเป็น 18.45% เกรด 2 จำนวน 15 ราย คิดเป็น 14.56% และเกรด 3 จำนวน 18 ราย คิดเป็น 17.48% โปรตีน Fas มีการแสดงออกในเนื้อเยื่อมะเร็งท่อ น้ำดีจำนวน 73 ราย คิดเป็น 69.90% แบ่งเป็นการแสดงออกเกรด 1 จำนวน 46 ราย คิดเป็น 44.66% เกรด 2 จำนวน 27 ราย คิดเป็น 26.21% โปรตีน Bcl-2 มีการแสดงออกจำนวน 6 ราย คิดเป็น 5.83% ซึ่งมีการแสดงออกอยู่ในเกรด 1 และ แสดงออกในท่อน้ำดีปกติจำนวน 6 ราย คิดเป็น 5.83% เมื่อวิเคราะห์ทางสถิติ พบว่า AI ในเนื้อเยื่อมะเร็งท่อน้ำดีสูงกว่าเนื้อเยื่อตับและท่าน้ำดีปกติ แต่ไม่มีความแตกต่างกันในมะเร็งท่อน้ำดีแต่ละชนิด (ABOVA,p>0.05) ปริมาณ AI ไม่มีความสัมพันธ์ PI และการแสดงออกของโปรตีน p53 Fas และ Bcl-2 อย่างไรก็ตามผู้ป่วยที่มี AI ในเซลล์มะเร็งบริเวณรอยต่อสูง มีแนวโน้มที่ จะมีอัตราการรอดชีวิตสั้นกว่ากลุ่มผู้ป่วยที่มี AI ต่ำกว่าในบริเวณนี้ (log rank, ~ip~i=0.05) และพบว่าโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเกิด apoptosis ทั้งกลุ่มที่มีการแสดงออกและไม่มีการแสดงออกในมะเร็งท่อน้ำดีมีอัตราการรอดชีวิต ไม่แตกต่างกัน (~ip~i>0.05) การศึกษาครั้งนี้ได้ให้ข้อมูลพื้นฐานด้านการเกิด apoptosis ในมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งอาจนำมาเป็นข้อมูลพื้นฐานในการประยุกต์ ใช้เป็นประโยชน์อื่นในทางคลินิกต่อไป