การทดสอบหาสายพันธุ์พ่อแม่ที่เหมาะสมสำหรับสร้างพันธุ์ประชากรลูกผสม ข้าวโพดหวานเมล็ดสีเหลือง โดยนำข้าวโพดหวาน 5 ประชากร คือ KJ ,TF ,PM, PT และ KF ของโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดหวาน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มาผสมข้ามแบบพบกันหมดโดยใช้วิธี diallel cross นำลูกผสมตรงและลูกผสมสลับที่ได้จำนวน 20 คู่ผสม พร้อมพันธุ์พ่อแม่ 5 ประชากร ไปปลูกทดสอบในฤดูฝนและฤดูหนาว ระหว่างเดือนมิถุนายน 2541-กุมภาพันธ์ 2542 ที่หมวดพืชผัก คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิยาลัยขอนแก่น วางแผนการทดลอง แบบ RCBD จำนวน 4 ซ้ำ ศึกษาความสามารถในการรวมตัว ความดีเด่นของลูกผสม และสหสัมพันธ์ ในลักษณะผลผลิต คือ น้ำหนักฝักก่อนปอกและหลังปอกเฉลี่ย ต่อฝัก น้ำหนักฝักก่อนปอกและหลังปอกเฉลี่ยต่อไร่ ความกว้างฝัก ความยาวฝัก และขนาดแกน ลักษณะทางการเกษตร คือ อายุดอกตัวผู้บาน อายุออกไหม อายุ เก็บเกี่ยว ความสูงต้น ความสูงฝัก และลักษณะคุณภาพ คือ % Brix โดย วิเคราะทางสถิติและพันธุกรรม ตามวิธี Varieties Cross Diallel ของ Gardner และ Eberhart ผลการศึกษาความสามารถในการรวมตัว พบว่าประชากร TF และ PT มีค่า ความสามารถในการรวมตัวแบบทั่วไปสูงในลักษณะผลผลิต เมื่อผสมข้ามได้ประชากร ลูกผสม TFxPT และ PTxTF สามารถให้น้ำหนักฝักก่อนปอกเฉลี่ยต่อไร่สูงสุด 2,266.00 กิโลกรัม และ 2111.12 กิโลกรัม ตามลำดับ ส่วนในลักษณะทางการ เกษตรพบว่าประชากร KJ TF PM และ KF ซึ่งมีค่าความสามารถในการรวมตัวแบบ ทั่วไปต่ำ เมื่อผสมข้ามได้ประชากรลูกผสม KJxPT KFxPT PTxTF และ PMxTF พบว่ามีอายุเก็บเกี่ยวเร็ว ความสูงต้นและฝักลดลง ส่วนในลักษณะคุณภาพ พบว่า ประชากร PT PM และ TF มีค่าความสามารถในการรวมตัวสูงทั่วไป เมื่อผสม ข้าม ได้ประชากรลูกผสม PTx PM และ PTx TF ที่มี %Brix สูงสุด คือ 13.83 และ 13.62 ตามลำดับ การศึกษาความดีเด่นของลูกผสมในลักษณะทางผลิต พบว่าประชากรลูกผสม TFxPT มีความดีเด่นมากกว่าสายพันธุ์พ่อและแม่ดี ในลักษณะทางการเกษตรพบว่า ประชากรลูกผสม KJxTF TFxPT KFxPT มีความดีเด่นมากกว่าสายพันธุ์พ่อและแม่ ที่ดีมีอายุเก็บเกี่ยวเร็ว ความสูงต้นและฝักลดลง และในลักษณะคุณภาพพบว่า ประชากรลูกผสม PTx PM และ TFxPT มีความดีเด่นมากกว่าสายพันธุ์พ่อและแม่ที่ดี การศึกษาสหสัมพันธ์ของลักษณะต่าง ๆ พบว่าน้ำหนักฝักก่อนปอกเปลือกเฉลี่ย ต่อฝักมีความสัมพันธ์ทางบวกกับลักษณะน้ำหนักฝักหลังปอกเปลือกเฉลี่ยต่อ ฝักมากที่สุด และอายุเก็บเกี่ยวมีความสัมพันธ์ทางบวกกับอายุดอกตัวผู้บาน และอายุออกไหม ผลจากการศึกษาสามารถสรุปได้ว่าประชากร TF, PT และ PM เหมาะสำหรับ นำไปสร้างเป็นพันธุ์ผสมเปิด ประชากร KF, KJ และ TF เหมาะสำหรับนำไปสร้าง เป็นสายพันธุ์แม่เพราะเมื่อนำไปสร้างเป็นประชากรลูกผสมจะให้ลักษณะผลผลิตสูง อายุเก็บเกี่ยวเร็ว ความสูงต้นและฝักลดลง ส่วนประชากร PM, TF และ PT เหมาะใช้เป็นสายพันธุ์แม่เพราะเมื่อนำไปสร้างเป็นประชากรลูกผสมจะให้ลักษณะ คุณภาพคือ %Brix สูง และประชากรที่ใช้เป็นสายพันธุ์แม่และสายพันธุ์พ่อ ของ 5 คู่ผสมคือ PTxTF, KJxPT, PMxTF, PMxPT และ KFxPT เหมาะสำหรับนำไป สร้างเป็นพันธุ์ประชากรลูกผสมเพราะให้ลักษณะผลผลิต คุณภาพและลักษณะทาง การเกษตรดี