การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา คุณภาพชีวิตของแม่บ้านในย่านโรงงานอุตสาหกรรม โรงโม่หิน ในเขต อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี และศึกษาปัจจัยทางด้านประชากรและสังคม ที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิต กลุ่มตัวอย่าง เป็นสตรีที่แต่งงานแล้ว อายุ 15-50 ปี จำนวน 278 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบง่าย (Simple random sampling) เก็บ รวบรวมข้อมูล โดยการสัมภาษณ์ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ ข้อมูลทั่วไปของ กลุ่มตัวอย่าง แบบสัมภาษณ์คุณภาพชีวิต ด้านสุขภาพ ด้าน เศรษฐกิจและสังคม ด้านสัมพันธภาพและการมีกิจกรรมในสังคม ด้านสภาพ แวดล้อมการทำงาน ด้านนันทนาการ ด้านที่อยู่อาศัย และแบบสังเกตด้านที่อยู่ อาศัย แบบสำรวจความเครียด ซึ่งใช้วัดสุขภาพจิตของบรรจง สืบสมาน (2515) วิเคราะห์ข้อมูล โดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบ ความแตกต่าง โดยใช้ไค-สแควร์ [x(,2)] ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. คุณภาพชีวิตด้านต่าง ๆ ด้านสุขภาพ ในรอบปีที่ผ่านมา อาการเจ็บป่วยที่พบได้บ่อยที่สุด คือ อาการปวดศีรษะ คิดเป็นร้อยละ 89.2 การดูแลรักษาเมื่อเจ็บป่วยโดยทั่วไปคือ ซื้อยากินเอง แต่ถ้ามีอาการรุนแรง จะไปรับการรักษา แหล่งที่ไปรับการรักษา เป็นส่วนใหญ่ คือ คลินิค และจากการสำรวจสภาวะสุขภาพจิต พบว่า แม่บ้าน ส่วนใหญ่มีสภาวะสุขภาพจิตไม่ดี ส่วนด้านเศรษฐกิจและสังคม พบว่าแม่บ้านส่วน ใหญ่มีการศึกษาต่ำคือจบประถมศึกษาตอนต้น อาชีพรับจ้าง รายได้ของครอบครัว อยู่ในระดับปานกลาง มีรายจ่ายค่อนข้างสูง ส่วนใหญ่ไม่มีเงินเหลือเก็บ มีการ กู้ยืมเงิน และมีภาวะหนี้สิน สำหรับด้านสัมพันธภาพและการมีกิจกรรมในสังคม แม่บ้านส่วนใหญ่มี สัมพันธภาพที่ดีต่อครอบครัวและชุมชน และมีการเข้าร่วมกิจกรรมในสังคม ในระ ดับปานกลาง ส่วนด้านสภาพแวดล้อมการทำงานของแม่บ้าน ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพ ไม่ดี ได้แก่ การมีเสียงดังรบกวนขณะทำงาน มีฝุ่นมาก หายใจไม่สะดวก และ การระบายอากาศไม่ดี ด้านนันทนาการ ส่วนใหญ่กิจกรรมการพักผ่อนของแม่บ้านที่กระทำเมื่อ ว่างจากงานประจำคือ การดูโทรทัศน์ สถานที่ในการทำกิจกรรมการพักผ่อน คือ ที่บ้าน และในด้านที่อยู่อาศัย พบว่า ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพดี สภาพบ้านมีความ คงทนถาวร และมีความปลอดภัย แต่สุขาภิบาลบ้านเรือนอยู่ในระดับไม่ดี 2. การรับรู้คุณภาพชีวิตของแม่บ้านในด้านต่าง ๆ ทั้ง 6 ด้าน โดยภาพ รวม มีการรับรู้คุณภาพชีวิต อยู่ในระดับปานกลาง และเมื่อพิจารณาคุณภาพชีวิต ตามปัจจัยทางด้านประชากรและสังคม พบว่า มีความแตกต่างกันตาม อายุ ภูมิ ลำเนา สถานที่ในการประกอบอาชีพ และระยะห่างจากที่พักอาศัยถึงโรงงาน อุตสาหกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนด้านระยะเวลาของ การเข้ามาอยู่ในย่านโรงงานอุตสาหกรรม พบว่า ไม่มีความแตกต่างกัน จากผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะ เกี่ยวกับการจัด บริการ เพื่อพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพชีวิต ได้แก่ การเน้นให้เจ้าของโรงงาน ได้มีการจัดสวัสดิการทางด้านสุขภาพให้แก่ผู้ประกอบอาชีพในโรงงาน รวมทั้ง จัดให้มีอุปกรณ์ในการป้องกันอันตราย จากการทำงาน จัดให้มีบริการด้าน สุขภาพอนามัยแก่ผู้อาศัยอยู่ในย่านโรงงานอุตสาหกรรม ส่งเสริมให้แม่บ้านมี อาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัว และจัดให้มีกิจกรรมในชุมชนให้ แม่บ้านได้มีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการจัดให้มีสถานที่ในการพักผ่อน หย่อนใจในชุมชน สำหรับในด้านการวิจัย ได้มีข้อเสนอแนะในประเด็นต่าง ๆ ได้แก่ การศึกษาเชิงคุณภาพ เกี่ยวกับวิถีชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่ในย่าน โรงงานอุตสาหกรรม ศึกษาบทบาทของพ่อแม่ที่อยู่ในย่านโรงงานอุตสาหกรรม ทางด้านการเลี้ยงดูบุตร และการส่งเสริมในด้านการศึกษาแก่บุตร ศึกษาถึง สภาวะสุขภาพอนามัยของเด็กที่อยู่ในย่านโรงงานอุตสาหกรรม ตลอดจนศึกษา ลักษณะและแบบแผนของโรคที่มักเกิดกับคนหนุ่มสาวที่อยู่ในย่านโรงงานอุตสาหกรรม รวมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนการเกิดโรค กับพฤติกรรมอนามัย