การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเฉพาะกรณี ที่ดำเนินการ ตามวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เป็นการศึกษาสภาพการสอนของครูชั้น ประถมศึกษาปีที่ 1 ตามหลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) โดยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ (1) เพื่อศึกษาสถานภาพของครูชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 (2) เพื่อ ศึกษาสภาพการสอนของครูชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 (3) เพื่อ ศึกษาพฤติกรรมการสอนของครูชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ตาม หลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ซึ่งสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม โดยศึกษากลุ่มตัวอย่าง จำนวน 6 คนใน 6 โรงเรียน จากครูชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 46 โรงเรียน การสุ่ม ตัวอย่างใช้วิธีสุ่มแบบเป็นชั้น เครื่องมือที่ใช้มีแบบ สอบถาม แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ เก็บรวบรวมข้อมูลในภาคเรียน ที่ 2 ปีการศึกษา 2535 โดยการสังเกตตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคม 2535 ถึงวันที่ 30 ตุลาคม 2535 คนละ 6 วัน การวิเคราะห์ ข้อมูลใช้ความถี่ และร้อยละ ผลการวิจัย ด้านสถานภาพ เป็นครูสตรีทั้ง 6 คน ส่วนมากสมรสแล้ว มีอายุระหว่าง 35-44 ปี มีพื้นฐานความรู้ในชั้น ม.ศ.3 มีวุฒิ ทางการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี เรียนจบวิชาเอกการประถมศึกษา ทุกคนรับราชการครูในตำแหน่งอาจารย์ 2 ระดับ 5 ขึ้นไป มี อัตราเงินเดือน 7,940 บาทขึ้นไป ทุกคนสอนประจำชั้นและสอน ทุกกลุ่มประสบการณ์ ส่วนมากทำหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่สหกรณ์ โรงเรียนและเป็นเจ้าหน้าที่พัสดุโรงเรียน ทุกคนผ่านการอบรม การใช้หลักสูตร ทุกคนเคยสอนในระดับประถมศึกษามาแล้วเป็น เวลา 15 ปีขึ้นไป ทุกคนเคยสอนในชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 มาแล้ว ต่ำกว่า 5 ปี ทุกคนสอนจำนวน 25 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ส่วนมากพักอยู่ห่างจากโรงเรียนต่ำกว่า 5 กิโลเมตร ด้านสภาพการสอน ภายในห้องเรียนสะอาด มีแสงสว่าง พอเหมาะ จัดโต๊ะเก้าอี้แบบจัดให้นั่งเป็นรายบุคคล เรียง เป็นแถวตอนลึก นั่งหันหน้าเข้าหากระดานดำ มีการจัดมุม หนังสือโดยจัดเป็นมุมหนังสือของกลุ่มประสบการณ์ต่าง ๆ จัดสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ และมีการจัดแสดงผลงานของ นักเรียน ครูมีความสัมพันธ์กับนักเรียนในทางที่ดี นักเรียน มาเรียนอย่างสม่ำเสมอไม่ขาดเรียน นักเรียนมีอุปกรณ์ การเรียนไม่เพียงพอ ด้านพฤติกรรมการสอน ครูส่วนมากไม่เตรียมการสอน ไม่มี การนำเข้าสู่บทเรียน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนไม่เป็น ไปตามหลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ที่กำหนดไว้ คือครูใช้กระบวนการเรียนรู้ สอดแทรก คุณธรรมต่าง ๆ ปลูกฝังค่านิยมและเจตคติต่าง ๆ เป็นส่วนน้อย การสอนครูยังยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง โดยใช้การสอนแบบบรรยาย เป็นหลัก มีการสรุปบทเรียนเป็นส่วนน้อย มีการใช้สื่อการเรียน การสอนที่เป็นหนังสือแบบฝึกหัดมาก สำหรับการวัดและประเมินผล การเรียน ไม่มีการประเมินผลก่อนเรียน ส่วนการประเมินผล ระหว่างภาคเรียน หรือการประเมินผลการผ่านจุดประสงค์การ เรียนรู้ ไม่เป็นไปตามระเบียบของกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วย การประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) พ.ศ.2533