การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของตัวแปรที่มีต่อสมรรถนะของเครื่อง กะเทาะถั่วลิสงแบบล้อยางสำหรับกะเทาะถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 60-1 เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงเครื่องกะเทาะถั่วลิสงแบบล้อยางสำหรับ ถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 60-1 ตัวแปรที่ศึกษาประกอบด้วย: - ระยะห่างะหว่างซี่ตะแกรงกะเทาะ 6 ระดับ โดยมีขนาดเล็กกว่าขนาดกว้างสุดโดยเฉลี่ยของเมล็ดถั่วลิสง 0.5 มม. และ โตกว่าขนาดกว้างสุดโดยเฉลี่ยของเมล็ด 0.5 1.0 1.5 2.0 และ 2.5 มม. - ระยะห่างระหว่างล้อยางและตะแกรงกะเทาะ 4 ระดับโดยมีขนาด โตกว่าขนาดกว้างสุดโดยเฉลี่ยของเมล็ด 0.5 3.5 6.5 และ 9.5 มม. - ความเร็วของล้อยางกะเทาะ 5 ระดับ (3.86 5.41 6.95 8.50 และ 10.04 ม./วินาที) - อัตราการป้อนฝักถั่วลิสง 4 ระดับ (250 300 350 และ 400 กก. /ชม.) - ความชื้นฝักถั่วลิสง 4 ระดับ (5.28 9.66 11.97 และ 15.58 % (wb)) นอกจากนี้ยังได้ศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบตะแกรงกะเทาะ ซึ่งรูปแบบ ตะแกรงกะเทาะที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ ตะแกรงกะเทาะแบบที่วางซี่ตะแกรง ในแนวแกนของเพลาขวางทิศทางการหมุนของล้อยางกะเทาะ โดยที่ซี่ ตะแกรงในช่วงตำแหน่งที่เกิดการกะเทาะสามารถหมุนได้โดยอิสระขณะกำลัง กะเทาะ และตะแกรงกะเทาะแบบวางซี่ตะแกรงโค้งตามแนวทิศทางการหมุน ของล้อยางกะเทาะ ค่าที่ใช้วัดผลการทำงานของเครื่องกะเทาะถั่วลิสงแบบล้อยาง ได้แก่ เปอร์เซ็นต์กะเทาะ และเปอร์เซ็นต์เมล็ดแตกหัก ผลการวิจัยสามารถสรุป แนวทางการปรับปรุงเครื่องกะเทาะถั่วลิสงแบบล้อยางสำหรับกะเทาะ ถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 60-1 ได้ดังนี้ 1) ตะแกรงที่ใช้กะเทาะควรเป็นตะแกรงกะเทาะแบบที่วางซี่ตะแกรง ในแนวแกนของเพลาขวางทิศทางการหมุนของล้อยางกะเทาะ โดยที่ซี่ตะแกรง ในช่วงตำแหน่งที่เกิดการกะเทาะสามารถหมุนได้โดยอิสระขณะกำลังกะเทาะ ซึ่งตะแกรงกะเทาะดังกล่าวควรมีระยะห่างระหว่างซี่ตะแกรงโตกว่าขนาดกว้าง สุดโดยเฉลี่ยของเมล็ดถั่วลิสง 0.5-1.0 มม. 2) ระยะห่างระหว่างล้อยางและตะแกรงกะเทาะที่เหมาะสมควรมีขนาด โตกว่าขนาดกว้างสุดโดยเฉลี่ยของเมล็ดถั่วลิสง 6.5-9.5 มม. 3) ความเร็วของล้อยางกะเทาะไม่ควรมากกว่า 8.50 ม./วินาที (275 รอบ/นาที) เมื่อกะเทาะถั่วลิสงที่มีความชื้นฝักอยู่ในช่วง 11.97-15.58 %(wb) ส่วนการกะเทาะถั่วลิสงที่มีความชื้นฝักน้อยกว่า 10%(wb) ควรใช้ความเร็วของ ล้อยางกำเทาะน้อยกว่า 3.86 ม./วินาที (125 รอบ/นาที) 4) อัตรการป้อนฝักถั่วลิสงไม่ควรมากกว่า 400 กก./ชม.