การศึกษาครั้งนี้เปรียบเทียบประสิทธิภาพของวิธีการคัดเลือกสายพันธุ์ถั่วเหลือง 2 วิธี คือ การคัดเลือกแบบการจดประวัติ (pedigree,PG) และการคัดเลือกแบบเก็บ หนึ่งเมล็ดต่อต้น (single seed descent, SSD) โดยเริ่มต้นในชั่วที่ 2 จนถึงชั่วที่ 5 เพื่อพัฒนาสายพันธุ์ที่มีระยะพัฒนาการก่อนการออกดอกโดยมีอายุวันดอกแรกบาน แตกต่างกัน ได้แก่ กลุ่มอายุวันดอกแรกบานสั้น ปานกลาง และยาว และสังเกตพัฒนาการ โดยพิจารณาจากจำนวนใบขณะดอกแรกบานและผลผลิตต่อต้นสูงสุดในแต่ละกลุ่ม ของคู่ผสมของถั่วเหลือง จำนวน 3 คู่ผสม คือ พันธุ์นครสวรรค์ 1xSanta Maria, KUSL20004xCPAC98-96 และ KUSL20004xSanta Maria ปลูกและคัดเลือกที่มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม ได้สายพันธุ์คู่ผสมละ 9 สายพันธุ์ (3 กลุ่มอายุวันดอกแรกบาน กลุ่มๆ ละ 3 สายพันธุ์) รวม 27 สายพันธุ์ในแต่ละวิธีการคัดเลือก รวมทั้งหมด 54 สายพันธุ์ นำไปปลูกเปรียบเทียบผลผลิตลักษณะพัฒนาการ และองค์ประกอบ ผลผลิตกับพันธุ์ตรวจสอบ 2 พันธุ์คือ พันธุ์นครสวรรค์ 1 และ KUSL20004 จากผลการ ทดลองพบว่าสายพันธุ์ที่ได้จากวิธีเก็บหนึ่งเมล็ดต่อต้นมีผลผลิตจำนวนใบ จำนวนฝักต่อต้น อายุวันเก็บเกี่ยว และความสูง มากกว่าวิธีจดประวัติ ส่วนลักษณะอายุวันดอกแรกบานไม่พบ ความแตกต่างในสายพันธุ์ที่คัดเลือกได้จากทั้ง 2 วิธี วิธีจดประวัติให้น้ำหนัก 100 เมล็ด มากกว่าวิธีเก็บหนึ่งเมล็ดต่อต้น และสายพันธุ์ที่คัดเลือกได้จากวิธีเก็บหนึ่งเมล็ดต่อต้น ทุกกลุ่มอายุวันดอกแรกบานให้ผลผลิตดีกว่าพันธุ์นครสวรรค์ 1 และ KUSL20004 ส่วน สายพันธุ์ที่ได้จากวิธีจดประวัติในกลุ่มอายุวันดอกแรกบานปานกลางและยาว มีผลผลิต ดีกว่าพันธุ์นครสวรรค์ 1 และ KUSL20004 แต่กลุ่มอายุวันดอกแรกบานสั้นจะไม่พบความ แตกต่างซึ่งมีลักษณะเช่นเดียวกับจำนวนใบบนลำต้นหลักขณะดอกแรกบาน ประกอบกับ วิธีเก็บหนึ่งเมล็ดต่อต้นใช้พื้นที่ เวลา งบประมาณ และแรงงานน้อยกว่าวิธีจดประวัติ ดังนั้น ในการคัดเลือกสายพันธุ์ถั่วเหลืองเพื่อพัฒนาสายพันธุ์ที่มีระยะก่อนการออกดอก แตกต่างกัน วิธีเก็บหนึ่งเมล็ดต่อต้นจึงน่าที่จะเป็นวิธีที่เหมาะสม