วัณโรคปลาเป็นโรคเรื้อรังที่มีสาเหตุจากเชื้อ Mycobacterium spp. ซึ่งก่อนให้เกิดความเสียหายต่อเกษตรกร ผู้เลี้ยงปลาเป็นอย่างมาก เนื่องจากปลาที่ติดเชื้อมักจะ ไม่แสดงอาการของโรคให้เห็นชัดเจนในระยะแรก อาการผิดปกติ ภายนอกจะปรากฎเมื่อมีการติดเชื้ออย่างรุนแรงแล้ว จึงจำเป็น ต้องพัฒนาวิธีการในการตรวจสอบเชื้อ Mycobacterium spp. ที่ให้ผลรวดเร็ว การศึกษาครั้งนี้เตรียมแอนติบอดีจากการฉีด โปรตีนซึ่งสกัดจากเชื้อ Mycobacterium spp. สี่สายพันธุ์ ที่แยกได้จากปลากัด (รหัส MB 1 และ MB 40) และปลาช่อน (รหัส MB 268 และ MB 269) เข้ากระต่าย จากการตรวจสอบโดย indirect ELISA และการทำ SDS-PAGE พบว่ากระต่ายสามารถ สร้างแอนติบอดีตอบสนองต่อโปรตีนสกัดได้ในระดับสูง จากการทดสอบโดยวิธี sandwich ELISA พบว่าปริมาณเชื้อ ต่ำสุดที่สามารถตรวจสอบได้โดยวิธีนี้ของเชื้อรหัส MB 1 MB 40 MB 268 และ MB 269 เท่ากับ 6.45 x10(3) 7.37 x 10(3) 9.29 x 10(4) และ 9.07 x 10(4) CFU/ml ตามลำดับ และพบว่ามีปฏิกิริยาข้ามกลุ่ม เกิดขึ้นระหว่างเชื้อแต่ละ สายพันธุ์ซึ่งผลจากการทำ SDS-PAGE และ Western blot ชี้ให้เห็นว่าเชื้อทั้งสี่สายพันธุ์มีความใกล้ชิดกัน และ อาจจะเป็นเชื้อ Mycobacterium spp. ชนิดเดียวกัน ที่มี antigenic determinant ประกอบด้วยโปรตีนที่มีน้ำหนัก โมเลกุล 52 60 62 65 80 85 และ 100 kDa วิธี sandwich ELISA ที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในการตรวจสอบเชื้อ Mycobacterium spp. ในสัตว์น้ำ เป็นวิธีการที่มีความไวและความจำเพาะ ในการตรวจสอบค่อนข้างสูง สามารถใช้เป็นมาตรฐานในการตรวจ หาปริมาณของเชื้อ และวินิจฉัยการติดเชื้อ Mycobacterium spp. ในสัตว์น้ำขณะที่ยังไม่ปรากฎอาหารของโรคได้