แม่น้ำเจ้าพระยาเป็นแม่น้ำสายหลักสำหรับการเกษตรใน ทุ่งราบภาคกลางของประเทศไทย มีแม่น้ำสาขาหลายสายที่นำน้ำ ส่งไปให้โครงการชลประทานด้านท้ายน้ำ แม่น้ำน้อยเป็นแม่น้ำ สายหนึ่งที่รับน้ำจากโครงการเจ้าพระยาใหญ่ผ่านโครงการส่งน้ำ และบำรุงรักษาบรมธาตุ โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาชัณสูตร และโครงการชลประทานอื่นๆ ด้านท้ายน้ำ ปัจจุบันพบว่ามีปัญหา ปริมาณน้ำที่เคยจัดสรรให้กับโครงการชลประทานในลุ่มแม่น้ำน้อย ไม่เพียงพอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูแล้ง การศึกษาครั้งนี้เป็นการสืบหาเกี่ยวกับกิจกรรมทั้งหลาย พร้อมรวบรวมข้อมูลการใช้น้ำและการสูญเสียน้ำจากแม่น้ำน้อย ในระหว่างโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาบรมธาตุ และโครงการ ส่งน้ำและบำรุงรักษาชัณสูตร ในช่วงเดือนตุลาคม 2540 - มีนาคม 2541 จากการศึกษาพบว่า ชาวนาส่วนใหญ่ที่มีพื้นอยู่นอกเขตชลประทาน ได้นำน้ำจากแม่น้ำน้อยขึ้นไปใช้โดยตรง โดยใช้ท่อฝังไว้ใต้คันดิน ทำให้น้ำไหลเข้าพื้นที่ได้เองโดยตรงในช่วงที่ระดับน้ำในแม่น้ำสูง และใช้เครื่องสูบน้ำเข้าพื้นที่ในช่วงระดับน้ำต่ำ ปริมาณน้ำทั้งหมด ที่ถูกนำขึ้นไปใช้คำนวณจากสูตรน้ำไหลผ่านท่อ และทำการวัดอัตรา การไหลโดยตรงจากเครื่องสูบน้ำกรณีทำการสูบน้ำ ปริมาณน้ำ ทั้งหมดที่จัดสรรให้กับแม่น้ำน้อยจะทำการวัดที่อาคารบังคับน้ำ ปากแม่น้ำ พร้อมรวบรวมข้อมูลการใช้น้ำในโครงการส่งน้ำและ บำรุงรักษาชัณสูตรไว้ด้วย ผลจากการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่า ปริมาณน้ำที่ชาวนา นำไปใช้เองโดยตรงจากแม่น้ำน้อย มีปริมาณสูงกว่า (ประมาณ 10 เท่า) ปริมาณน้ำที่ใช้ในพื้นที่ในระบบของโครงการชลประทาน มาก สิ่งนี้อาจเป็นสาเหตุสำคัญของการขาดน้ำของโครงการฯ ชัณสูตรและโครงการชลประทานอื่นด้านท้ายน้ำ เพื่อลดปัญหาการขาดแคลนน้ำควรเพิ่มประสิทธิภาพการ ชลประทาน ด้วยการฝึกอบรมให้รู้จักเลือกระบบชลประทานที่เหมาะสม และเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ เกี่ยวกับชลประทาน และวิธีการจัดการ ชลประทานในแปลงนา รัฐบาลควรได้มีการพิจารณาและจัดหาระบบ ชลประทานให้ในพื้นส่วนนี้เพื่อลดปัญหาการขาดแคลนน้ำในอนาคต