วัณโรคปลาเป็นโรคเรื้อรังที่มีสาเหตุจากเชื้อ Mycobacterium spp. ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายต่อเกษตรกร ผู้เลี้ยงปลาเป็นอย่างมาก เนื่องจากปลาที่ติดเชื้อมักจะไม่แสดง อาการของโรคให้เห็นชัดเจนในระยะแรก อาการผิดปกติภายนอก จะปรากฎเมือมีการติดเชื้ออย่างรุนแรงแล้ว จึงจำเป็นต้องพัฒนาวิธี การในการตรวจสอบเชื้อ Mycobacterium spp. ที่ให้ผลรวดเร็ว การศึกษาครั้งนี้เตรียมแอนติบอดีจากการฉีดโปรตีนซึ่งสกัดจากเชื้อ Mycobacterium spp. สีที่สายพันธุ์ที่แยกได้จากปลากัด (รหัส MB 1 และ MB 40) และปลาช่อน (รหัส MB 268 และ MB 269) เข้ากระต่าย จากการตรวจสอบโดย indirect ELISA และ การทำ SDS-PAGE พบว่ากระต่ายสามารถสร้างแอนติบอดีตอบ สนองต่อโปรตีนสกัดได้ในระดับสูง จากการทดสอบโดยวิธี sandwich ELISA พบว่าปริมาณ เชื้อต่ำสุดที่สามารถตรวจสอบได้โดยวิธีนี้ของเชื้อรหัส MB 1 MB 40 MB 268 และ MB 269 เท่ากับ 6.45x10(3) 7.37x10(3) 9.29x10(4) และ 9.07x10(4) CFU/ml ตามลำดับ และพบว่า มีปฏิกิริยาข้ามกลุ่ม เกิดขึ้นระหว่างเชื้อแต่ละสายพันธุ์ซึ่งผล จากการทำ SDS-PAGE และ Western blot ชี้ให้เห็นว่าเชื้อทั้ง สี่สายพันธุ์มีความใกล้ชิดกัน และอาจจะเป็นเชื้อ Mycobacterium spp. ชนิดเดียวกัน ที่มี antigenic determinant ประกอบด้วย โปรตีนที่มีน้ำหนักโมเลกุล 52 60 62 65 80 85 และ 100 kDa วิธี sandwich ELISA ที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในการตรวจสอบเชื้อ Mycobacterium spp. ในสัตว์น้ำ เป็นวิธีการที่มีความไวและความ จำเพาะในการตรวจสอบค่อนข้างสูง สามารถใช้เป็นมาตรฐานในการ ตรวจหาปริมาณของเชื้อ และวินิจฉัยการติดเชื้อ Mycobacterium spp. ในสัตว์น้ำขณะที่ยังไม่ปรากฎอาการของโรคได้