การศึกษาเรื่องประวัติชุมชนในลุ่มน้ำแม่หลุ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ต้องการ ศึกษาถึงการปรับตัวของชุมชนโดยใช้วิธีการศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้าน 2 หมู่บ้าน ต่างชาติ พันธุ์ในลุ่มน้ำเดียวกันหน่วยการวิเคราะห์ของการศึกษาคือ การจัดการทรัพยากรของชาวบ้าน เพราะเห็นว่าทรัพยากร ซึ่งหมายถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่มนุษย์นำมาใช้เพื่อรองรับความมั่นคงใน ชีวิตของตนนั้น มีความจำเป็นสำหรับการอยู่รอดของชาวบ้านกรอบที่ใช้ในการวิเคราะห์คือการ พิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ และมนุษย์กับมนุษย์ที่เปลี่ยนไปในช่วงเวลา ต่างๆ การศึกษาพบว่าการศึกษาประวัติศาสตร์ของหมู่บ้านโดยศึกษาผ่านการจัดการทรัพยากรของชาว บ้านมีคุณค่าสำคัญ 5 ประการคือ 1. การศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่านการจัดการทรัพยากรสามารถเชื่อมโยงให้ เห็นความสัมพันธ์ระหว่างระดับมหภาคและจุลภาค การศึกษานี้พบว่าหมู่บ้านไม่ได้ดำรงอยู่หรือ เปลี่ยนแปลงอย่างเป็นอิสระ แต่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับส่วนอื่นอยู่ตลอดเวลา ทั้งในความสัมพันธ์ ระดับลุ่มน้ำ ระดับภูมิภาค ระดับประเทศรวมถึงระดับโลก 2. การศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่านการจัดการทรัพยากรสามารถทำให้เห็น บทบาทของ "คน" กลุ่มต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กันอย่างซับซ้อน ซึ่งอาจแบ่งได้เป็น 3 ด้านคือ 2.1 ด้านนิเวศวิทยาโดยมีพื้นฐานอยู่บนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติใน หน่วยนิเวศน์ที่มนุษย์อาศัยอยู่เป็นพื้นฐานให้มนุษย์ปรับตัวทั้งในระดับชุมชนเดียวกันและ ระหว่างชุมชนที่ใช้ทรัพยากรร่วมกัน ซึ่งถือว่าเป็นการยกระดับมาเป็นรูปแบบของความสัมพันธ์ ระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ 2.2 ด้านชาติพันธุ์ ซึ่งมีวัฒนธรรมแตกต่างกันทำให้มีพื้นฐานของการจัดการทรัพยากร และโลกทัศน์ของชาติพันธุ์ต่างกัน 2.3 ด้านความสัมพันธ์ของชาวบ้านกับตัวแทนของรัฐ ทุน องค์กรศาสนา และอิทธิพลภายนอก อื่น ๆ ที่เข้าไปสัมพันธ์กับชุมชนในหน่วยนิเวศน์มากขึ้น ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นอาจเป็นไป ในเชิงกดขี่ควบคุม ครอบงำ หรือพยายามเข้าหาประโยชน์ สิ่งเหล่านี้ล้วนร่วมกันผลักดันให้เกิด ความเปลี่ยนแปลงขึ้นในชุมชน 3. การศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่านการจัดการทรัพยากรสามารถทำให้เชื่อม โยงให้เห็นความซับซ้อนของปัญหาต่าง ๆ ทำให้เห็นว่าการวิเคราะห์ปัญหาจำป็นต้องมองอย่างรอบ ด้านไม่แยกส่วน มิฉะนั้นจะทำให้การวิเคราะห์ผิดพลาดและนำไปสู่การวางนโยบายการปฏิบัติต่อ ชุมชนผิดพลาดได้ 4. การศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่านการจัดการทรัพยากรทำให้ชาวบ้านมีพื้น ที่ในประวัติศาสตร์มากขึ้น การศึกษานี้ทำให้เห็นบทบาทของชาวบ้านที่อยู่ในรูปของการปรับตัว ในการจัดการทรัพยากร ทั้งในเชิงเข้าหาผลประโยชน์และในเชิงป้องกันหรือตอบโต้ 5. การศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่านการจัดการทรัพยากรในการศึกษาครั้งนี้ พบว่าจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ทางอำนาจที่ไม่เท่าเทียมกัน และการจัดสมดุลย์ ทางอำนาจกับสิ่งต่าง ๆ หรือกับคนกลุ่มต่าง ๆ ของชาวบ้าน มิฉะนั้นจะไม่สามารถเข้าใจการปรับ ตัวของชาวบ้านได้เลย คุณค่าที่พบจากการศึกษาทั้ง 5 ประการจากการศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยพิจารณาผ่าน การจัดการทรัพยากร จึงสามารถเชื่อมโยงประเด็นการจัดการทรัพยากรไปถึงประเด็นอื่นที่ชาวบ้าน เกี่ยวข้องและจัดการได้อย่างหลากหลาย ทำให้พบว่าแรงผลักดันทางประวัติศาสตร์ที่พบจากการ ศึกษาประวัติศาสตร์หมู่บ้านโดยศึกษาผ่านการจัดการทรัพยากรจึงมิใช่มีเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากแรงผลักดันที่หลากหลายซับซ้อนร่วมกัน โดยมีพื้นฐานอยู่ที่ความ สัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติและมนุษย์กับมนุษย์ ดังนั้นประวัติศาสตร์ของชุมชนก็คือ ประวัติศาสตร์การจัดการทรัพยากรของชุมชนนั่นเอง