การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง พฤติกรรมการ ป้องกันโรคเอดส์และความสัมพันธ์ระหว่างความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองและปัจจัยพื้นฐานกับ พฤติกรรมการป้องกันโรคเอดส์ของหญิงอาชีพพิเศษในเขตอำเภอเมือง จังหวัดแพร่ ประชากรศึกษา จำนวน 78 คน ซึ่งเป็นหญิงอาชีพพิเศษตามทำเนียบรายชื่อของงานควบคุมโรคเอดส์และกามโรคสำนัก งานสาธารณสุขจังหวัดแพร่ ในเดือนมิถุนายน 2540 เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และทดสอบความสัมพันธ์โดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และสมการถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของประชากรอยู่ในระดับปานกลาง มีคะแนนเฉลี่ย 2.29 (+,ฐ) 0.37 ส่วนพฤติกรรมการป้องกันโรคเอดส์โดยรวมอยู่ในระดับไม่เหมาะสม ร้อยละ 97.4 พฤติกรรมการมีเพศสัมพันธ์ไม่เหมาะสม ร้อยละ 85.9 ได้แก่ ไม่สอบถามอาการ ผิดปกติที่บริเวณ อวัยวะเพศและบริเวณใกล้เคียงของลูกค้าร้อยละ 60.3 พฤติกรรมการดำเนินชีวิตประจำวันไม่เหมาะสม ร้อยละ 83.3 ได้แก่ไปตรวจสุขภาพหรือตรวจกามโรคไม่สม่ำเสมอ ร้อยละ 53.8 พฤติกรรมการเสพ สิ่งเสพติดร้อยละ 57.7 ได้แก่ดื่มสุราในช่วงเวลาทำงานร้อยละ 52.6 และจากการทดสอบความสัมพันธ์ พบว่าไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองและปัจจัยพื้นฐานกับพฤติกรรมการ ป้องกันโรคเอดส์ แต่จากการวิเคราะห์โดยวิธีสมการถดถอยพหุคูณ พบว่ารายได้มีความสัมพันธ์กับ พฤติกรรมการป้องกันโรคเอดส์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(r=0.32, p<.05) ผลการศึกษาครั้งนี้ สามารถนำไปเป็นข้อมูลประกอบในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของหญิงอาชีพ พิเศษให้ถูกต้องเหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเอดส์ในคนกลุ่มนี้ต่อไป