วัตถุประสงค์หลักของการศึกษานี้ มี 3 ประการ คือ 1) ศึกษาพัฒนาการทางเศรษฐกิจของเมืองสุรินทร์ 2) ศึกษา รูปแบบและการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในชุมชนเมืองสุรินทร์ ตั้งแต่ปี 2519-2539 และ 3) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อรูปแบบ และการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในชุมชนเมืองสุรินทร์ การ ดำเนินการวิจัยมี 2 ลักษณะ คือการรวบรวมข้อมูลได้จากการ สัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ทั้งภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลด้าน เอกสารต่างๆ รูปถ่ายทางอากาศ แผนที่ และการออกภาคสนาม จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์โดยใช้วิธีการพรรณนา โดยแบ่ง การศึกษาเป็น 3 ช่วงปี คือ ช่วงปี 2519-2526 ช่วงปี 2526- 2534 และช่วงปี 2534-2539 ตามช่วงเวลาของแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จากแนวนโยบายการพัฒนาเมืองศูนย์กลางความเจริญจาก ภาครัฐ ได้กำหนดให้เมืองสุรินทร์เป็นเมืองรองของภาคตะวันออก เฉียงเหนือมาตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 5 โดยกำหนดบทบาทหน้าที่ในการเป็นเมืองศูนย์กลางด้านการค้า/ การบริการ ศูนย์กลางตลาดการเกษตร ศูนย์กลางรวบรวมและ กระจายผลผลิตทางการเกษตร จากการศึกษาพบว่า เมืองสุรินทร์ มีศักยภาพต่ำในการเป็นขั้วความเจริญของภาคอีสานตอนล่าง ด้วยเหตุผลหลายประการด้วยกัน กล่าวคือจังหวัดสุรินทร์มีเพียง พืชเศรษฐกิจหลักคือข้าวเท่านั้น จึงไม่สามารถเป็นตัวผลักดันที่ ทำให้เกิดบทบาทหลักในการเป็นศูนย์กลางตลาดสินค้าเกษตร หรือแม้แต่เป็นศูนย์กลางการค้าและบริการในระดับภูมิภาคได้ อีกทั้งยังไม่สามารถเป็นศูนย์กลางการกระจายการเติบโตทาง เศรษฐกิจ โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรมด้วยเช่นเดียวกัน กิจกรรมทางเศรษฐกิจเหล่านี้จึงไม่สามารถที่จะดูดซับแรงงาน ส่วนเกินในภาคเกษตรกรรม จึงทำให้แรงงานเคลื่อนย้ายเข้าสู่ ภาคมหานคร อย่างไรก็ตามชุมชนเมืองสุรินทร์ก็ยังคงที่มีความ สำคัญในด้านการเป็นศูนย์กลางด้านการบริหาร การค้าและการ บริการ ในระดับจังหวัดเท่านั้น ระหว่าง พ.ศ.2519-2539 เมืองสุรินทร์มีการพัฒนาทาง เศรษฐกิจโดยการเปลี่ยนจากศูนย์กลางการให้บริการในระดับ ท้องถิ่นเป็นศูนย์กลางด้านการค้าและบริการในระดับจังหวัด ทั้งนี้เป็นผลสืบเนื่องมาจากการเติบโตทางธรรมชาติของเมือง และผลจากการพัฒนาทางเศรษฐกิจในระดับภูมิภาค รูปแบบการ ใช้ที่ดินในเมืองยังคงมีโครงสร้างที่ไม่แตกต่างจากเดิม กล่าวคือ มีศูนย์กลางด้านการค้าและบริการหลักเพียงศูนย์กลางเดียว พื้นที่ รอบๆ เป็นการใช้ที่ดินเพื่อการอยู่อาศัยและการใช้ที่ดินประเภท อื่นๆ ปะปนกัน แนวทางการขยายตัวของพื้นที่เมืองสุรินทร์เป็น ไปตามเส้นทางคมนาคมหลักโดยเฉพาะในแนวตะวันตก-ตะวันออก ในช่วงปี 2534-2539 เป็นช่วงที่การเปลี่ยนแปลงการใช้ ที่ดินจากพื้นที่ว่างเปล่าและพื้นที่การเกษตรเป็นการใช้ที่ดิน เพื่อการอยู่อาศัยมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัดมากที่สุด ส่วนหนึ่ง เป็นผลมาจากนโยบายการปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางเศรษฐกิจ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือจากภาคเกษตรเป็นภาคกึ่งการเกษตร ทำให้เมืองสุรินทร์สามารถรองรับแรงงานในกิจกรรมด้านการค้า/ บริการและอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น นอกเหนือจากการขยายตัวทาง ด้านอุตสาหกรรม การค้าและการบริการแล้ว ยังมีการขยายตัว ในธุรกิจประเภทอสังหาริมทรัพย์ การก่อสร้าง การธนาคาร และการประกันด้วย ปัจจัยที่มีความสำคัญต่อรูปแบบการขยายตัว ของพื้นที่เมืองสุรินทร์ ได้แก่ การขยายตัวของระบบสาธารณูปการ ต่างๆ พื้นที่ราชการ ราคาที่ดิน ความใกล้ไกลตลาด เส้นทาง คมนาคม ความสามารถในการเข้าถึง และแผนพัฒนาเมือง